Displaying items by tag: netwerkcorruptie

Recent deed de rechtbank Limburg uitspraak in vijf beroepen inzake Wob-verzoeken. Drie van deze beroepen dienden voor de tweede keer, vanwege het feit dat het college van B&W eerdere uitspraken (deels) niet wilde uitvoeren. Het toont de arrogantie, doelbewuste obstructie en minachting van het college van B&W voor wet, recht, waarheidsvinding, en behoorlijk bestuur.

De zitting van alle vijf beroepen diende tegelijkertijd. Normaliter worden dit soort zaken door een jurist van de gemeente Venlo afgehandeld. Het komt echter voor dat het college van B&W een advocaat inhuurt. Vaak is dat dan een vaste klant van de gemeente, zoals in dit geval.

Vraag is echter wat de toegevoegde waarde (en intrinsieke kwaliteit van verweer) is van een dure advocaat die onjuiste weigeringsgronden en ondeugdelijke motiveringen van het college moet verdedigen. Het blijft een fikse kostenpost voor de gemeente Venlo van honderden euro’s per uur. En de zitting alleen al duurde er drie. Omzet op kosten van de burger, tegen de burger. Zonder verantwoording af te leggen.

De (nog) huidige coalitiepartijen EENLokaal, PvdA, 50Plus (VSP), GroenLinks en de SP namen in 2018 prominent het volgende op in het Coalitieakkoord:

Tijdens de eerste vergadering van dat nieuwe college werd op 22 mei 2018 het volgende besluit (onder 2) genomen:


De zes wethouders gaven daarmee de controle en mogelijkheid om transparant en betrouwbaar bestuur ook daadwerkelijk uit te voeren, volledig uit handen. De voorgaande zes jaar had immers de portfeuillehouder van o.a. de archiefwet en integriteit, niet alleen middels eigen uitspraken aangetoond geen kennis van zaken te hebben, maar ook geen enkele prioriteit te hebben gegeven aan de uitvoering van tientallen organisatiebrede leer- en verbeterpunten n.a.v. diverse externe onderzoeken naar misstanden. Drie van de wethouders waren in de vorige periode zelf raadslid, waarvan twee zelfs ook fractievoorzitter, en zaten er dus met hun neus bovenop. Met een verouderde mentaliteit en dezelfde personele invulling zal geen nieuwe bestuurscultuur worden gecreëerd. De gemeente Venlo presenteert zich structureel als een lerende en professionele organisatie. Een lerende en professionele organisatie ruimt echter eerst haar eigen rommel op.

Een goede en vaak ook eerste graadmeter om betrouwbaar en transparant bestuur (en een deugdelijke archivering) te testen is het indienen van een Wob-verzoek. Bij voorkeur m.b.t. een gevoelig dossier waar (oud)bestuurders bij zijn betrokken. Een moeizame zoektocht is daar in Venlo niet voor nodig, je struikelt er vanzelf over.

Laten we dus eens kijken naar hoe dit (nog) college de al vanaf 2018 gedoemde inzet in de praktijk heeft gebracht. Dit afgezien van alle recente Limburgse integriteitskwesties en alsmaar uitbreidende toeslagenaffaire die in elk geval duidelijk heeft gemaakt dat er sprake is van systeemrot. Een debat dat geheel aan Venlo voorbij lijkt te gaan.

Alle vijf eerder genoemde beroepen werden gegrond verklaard. De uitspraken zijn recentelijk gepubliceerd:

Vertrekregeling gemeentesecretaris 2 – betrokkenheid burgemeester Antoin Scholten
Wob-verzoek van 16 april 2018
Eerste beroep van 8 december 2018
Eerste uitspraak van 13 februari 2020
Tweede beroep van 18 mei 2020
Tweede uitspraak van 21 februari 2022

Verkoop gemeentelijk vastgoed Bolwaterstraat 31 – betrokkenheid oud-wethouder Jos Teeuwen CDA en oud-raadslid Martin Camp VVD e.a.
Wob-verzoek van 31 juli 2018
Eerste beroep van 11 mei 2019
Eerste uitspraak van 13 februari 2020
Tweede beroep van 10 juli 2020
Tweede uitspraak van 21 februari 2022

Verkoop gemeentelijk vastgoed Maaspoortpassage 1 – betrokkenheid oud-wethouders Twan Beurskens en Stephan Satijn VVD
Wob-verzoek van 8 juni 2018
Eerste beroep van 6 januari 2019
Eerste uitspraak van 13 februari 2020
Beroep niet-tijdig beslissen 26 augustus 2020
Tweede beroep van 8 november 2020
Tweede uitspraak van 21 februari 2022

Verkoop gemeentelijk vastgoed Ginkelstraat 48 / Puteanusstraat 21 – betrokkenheid wethouders Erwin Boom PvdA en Marij Pollux GroenLinks
Wob-verzoek van 17 juni 2019
Beroep van 11 januari 2020
Uitspraak van 4 maart 2022

Verkoop gemeentelijk vastgoed Maaspoortpassage 1 – betrokkenheid oud-wethouder Twan Beurskens en Stephan Satijn VVD
Wob-verzoek van 4 november 2019
Beroep 31 mei 2020
Uitspraak van 4 maart 2022

Buiten het feit dat de ingehuurde advocaat in vele gevallen geen verklaring kon geven (´Verweerder heeft desgevraagd hierover geen duidelijkheid kunnen geven´, ´Verweerder heeft geen duidelijkheid kunnen verschaffen´, ´Gemachtigde van verweerder deelt mee dat zij hierover geen duidelijkheid kan geven.´, ´Gemachtigde van verweerder deelt mee dat zij denkt dat dat zo is, maar dat zij het niet zeker weet.´, ´De gemachtigde van verweerder deelt mee dat zij denkt dat er geen stukken over de sollicitatieprocedure zijn gevonden, maar dat niet zeker weet. Zij kan niet zeggen of dit stukken zijn die gearchiveerd moeten worden.´), was nog het meest opmerkelijke dat het verweer inzake vertrekregeling 2 geheel tegenstrijdig was aan het handelen van het college zelf, na een uitspraak van de rechtbank Limburg enkele maanden eerder inzake vertrekregeling 1. De verzochte documenten werden gewoon verstrekt. Had de advocaat wel volledige dossierkennis? Was de advocaat wel correct geïnformeerd?

Vertrekregeling gemeentesecretaris 1 – betrokkenheid burgemeester Antoin Scholten
Wob-verzoek 17 december 2018
Beroep 20 juli 2019
Uitspraak 29 juli 2021

Daar was dus in drie gevallen bijna vier jaar en veel onnodig procederen met veel kosten voor enkel de gemeente Venlo aan verbonden. Er wordt door het college stelselmatig geen acht geslagen op vaste jurisprudentie, reguliere transparantie, deugdelijke archivering en behoorlijk bestuur. De praktijk laat zien dat er sprake is van traineren middels juridiseren, documenten niet kunnen of willen vinden, dossiers die incompleet zijn of zelfs geheel kwijtraken. Jaar na jaar. En in de meeste gevallen duiken de verzochte documenten uiteindelijk toch op.

Daarbij, is er geen sprake van (schijn van) belangenverstrengeling als niet alleen portefeuillehouders maar ook topambtenaren invloed uitoefenen op dossiers waar ze zelf deel van uitmaken en/of het college zelfs daarover adviseren?

De vraag is ook hoe hoog de kosten van ambtelijke en externe inzet zijn die met de afhandeling van Wob-verzoeken zijn gemoeid, en wie daar intern instructies voor uitzet. Een obstructieve overheid heeft altijd wat te verbergen. Het duidt meer op het verkwisten van publiek geld enkel en alleen om het vrijgeven van informatie vastgelegd in documenten, zoveel mogelijk te traineren. Politiek sensitief, noemen ze dat dan. Dus verdwijnt het zolang mogelijk onder in een la, of doofpot.

Het huidige college is inmiddels in zijn nadagen beland, met – zo laat het zich aanzien – straks een grotendeels zelfde voortzetting. Het beloofd weinig verbetering en meer van hetzelfde.

RIB 2019 / 57: Inrichting iBabs besluitenlijsten:

´Een gevoel van teruggang.´ Wellicht bedoelde het college een daadwerkelijke teruggang zonder alternatief. Want:

• Een in- en extern communicatietraject is sindsdien niet opgezet. Er is geen contactpersoon aangesteld waar, zoals de wet stelt, eenieder documenten kan opvragen die door het college van B&W zijn vrijgegeven na een Wob-verzoek.
• Enkel de verzoeker kan (inhoudelijk) kennis nemen van het besluit en de documenten.
• Het college van B&W publiceert sinds jaar en dag niet alle besluiten op Wob-verzoeken. Sommige wel, sommige niet. Zelfs als besluiten op dezelfde dag worden genomen.
• Openbare raadsstukken zijn online tot 1999 te vinden. Collegebesluiten echter maar tot november 2014. Vragen en verzoeken worden ambtelijk en bestuurlijk niet beantwoord.
• Het college behandelt Wob-verzoeken niet conform vaste jurisprudentie maar stuurt doelbewust aan op bezwaar en beroep (traineren).
• De grondhouding van het college inzake reguliere transparantie is vijandig. Zie bijvoorbeeld de casus verkoop gemeentelijk vastgoed Q4 aan de zoon van wethouder Pollux.
• In 2021 is voor het eerst een Wob-ambtenaar aangesteld. Dat gebeurde pas nadat het college in 2020 en 2021 advocatenkantoor AKD inschakelde voor het afhandelen van enkele Wob-verzoeken. Blijkbaar had de gemeente zelf niet de expertise en professionaliteit in huis. Minimale kosten: € 25.000,-.
• De gemeente Venlo stapte na de inhuur van advocatenkantoor AKD weer over op de levering van papieren documenten i.p.v. digitale kopieën. In één geval leverde dat 8 kilo papier op, zonder vooroverleg. Van efficiëntie en duurzaam beleid bij Wob-verzoeken heeft de gemeente Venlo nog nooit gehoord.
• De bevoegde Wob-ambtenaar handelt niet alle verzoeken af. Wob-verzoeken belanden soms bij ambtenaren van teams die zelf betrokken zijn bij verzochte documenten of simpelweg niet bevoegd zijn. Dit is niet naar behoren en soms zelfs regelrecht onrechtmatig. In een geval werd een Wob-verzoek buiten juridische zaken om in mandaat afgehandeld door een ambtenaar die wel een mandaat had, maar niet voor weigeringsgronden die wel door de ambtenaar werden gehanteerd. Een Wob-verzoek komt op deze manier niet voor besluitvorming bij B&W terecht en kan van het verzoek, het besluit en de documenten dus geen kennis nemen.
• Het niet kunnen of willen vinden van documenten en soms gehele dossiers is een structureel probleem bij de gemeente Venlo. Daarbij wordt veelal een ondeugdelijke zoekslag gehanteerd, met name als het om Kabinet en Kabinet-P documenten gaat, of waar topambtenaren bij zijn betrokken. De gemeente Venlo beschikt over een analoog archief waar een beperkt aantal personen toegang heeft.
• Naar e-mails en WhatsApp-berichten van directie en burgemeester en wethouders wordt systematisch niet gezocht.Feitelijk onttrekken deze zich daarmee aan controle op een goede en democratische bedrijfsvoering.
• Er is inmiddels een projectleider Wet open overheid (WOO) aangesteld. De WOO is de opvolger van de WOB en is per 1 mei a.s. van kracht.
• Het college houdt zich regelmatig niet aan de wettelijke beslistermijnen van de WOB. Bij de WOO zijn die zelfs verkort (van 2 x 4 weken naar 1 x 4 en 1 x 2 weken).

RIB 2019 / 57: Inrichting iBabs besluitenlijsten:

Notulen B&W 11 juni 2019 (onder 2) :

Waar duidt bovenstaande op? In elk geval dat het niet zoveel uitmaakt welke coalitie er zit en welke wethouders daar deel van uitmaken. De traditionele machtspartijen CDA en de VVD moesten in 2018 voor het eerst gezamenlijk genoegen nemen met een plaats in de oppositie. De bestuurscultuur bij de gemeente Venlo bleef echter vier jaar hetzelfde. De enige constante factor in het geheel was de ambtelijke top en de aansturing op de uitvoering, evenals de terloops uitgebreide portefeuille van de burgemeester.

Het enige positieve aan de afgelopen raadsverkiezing in Venlo was dan ook dat de VVD-fractie een derde van haar zetels verloor. Waar echter niemand vragen over stelt of zelfs maar zwijgend op wijst is de buitenproportionele CDA en VVD invulling binnen de ambtelijke top (en in mindere mate de PvdA). Wie denkt dat partijpolitieke invloed op ambtelijk niveau geen rol speelt zou toch eens de achtergronden van enkele woordvoerders, communicatie- en beleidsadviseurs, de concerncontroller en directeuren onder de loep moeten nemen. Baantjescarrousel? Ons kent ons? Familie? Relaties? Met elkaar getrouwd? Misschien eens een goed idee om onderzoek te laten doen door Willeke Slingerland.

En de raad? Die ploegde voort. Moeizaam. Op bijzaken. Met oogkleppen op.

Volgens recente berichtgeving is er een acuut financieel probleem bij de BV Campus Vastgoed Greenport Venlo. Deze BV werd in 2010 als Exploitatiemaatschappij Villa Flora BV opgericht, ter voorbereiding op de Floriade Venlo. Er is nu blijkbaar sprake van een dreigend bankroet. Ook de Brightlands Campus Greenport Venlo kampt met problemen. In totaal zijn tientallen miljoenen nodig.

We beperken ons echter tot de BV Campus Vastgoed Greenport Venlo en de benodigde € 6,7 miljoen. Aandeelhouders zijn de provincie Limburg met 76% en de gemeente Venlo met 24%.

Een aantal zaken zijn opmerkelijk als je iets verder terugkijkt. Dan zien we namelijk een aantal patronen. Hoe geschiedenis zich herhaald. In 2009 waren er namelijk al twijfels over de investering in Villa Flora, zo meldde OmroepVenlo. Destijds verantwoordelijke wethouders waren Mark Verheijen en Twan Beurskens, beiden VVD. Het gebouw zou echter ‘toonaangevend worden op het gebied van cradle to cradle’ en zelfs 'een zeer verantwoorde investering' zijn.

Mark Verheijen is recent gestopt als raadslid in Venlo (na gedeputeerde en tweede kamerlid te zijn geweest). Twan Beurskens werd in 2012 gedeputeerde (portefeuillehouder campusontwikkeling) en is sinds 2018 terug op het oude nest als gemeentesecretaris/algemeen directeur. In 2012 werd hij als wethouder opgevolgd door Stephan Satijn, eveneens VVD. Ook hij kreeg campusontwikkeling in portefeuille.

Het is opmerkelijk hoe een vervlechting van personen zich door de jaren heen in zo’n dossier ontwikkeld. Daarbij is het aannemelijk dat vanwege deze vervlechting dezelfde verantwoordelijken elkaar niet zullen bijten, en mogelijk ook niet meer objectief naar zo'n dossier kunnen kijken en naar kunnen handelen. Juist vanwege de jarenlange betrokkenheid vanuit verschillende functies bij meerdere bestuursorganen.

In 2015 werd i.o.v. de Venlose rekenkamercommissie een onderzoek uitgevoerd door bureau METAFOOR met als onderzoeksperiode 2009 t/m 2014. De voor het onderzoek geïnterviewde personen:

Stephan Satijn - Wethouder
Jos Teeuwen - Wethouder
Friederike Roetering - Concern Controller
Serge van Dellen - Directeur Villa Flora BV
Stef Kuijpers - Hoofd Ontwikkelbedrijf en accounthouder
René van Loon - Hoofd Ruimte en Economie en Ruimtelijke Ontwikkeling
Huib Pelser - Accountmanager afdeling Ruimte en Economie

Zonder uitvoerig op het rapport in te gaan citeren we uit de inleiding:

‘De raad van de gemeente Venlo maakt zich zorgen als het gaat om de sturing en beheersing van Villa Flora en de informatieverstrekking over dit project aan de raad.

Als gevolg hiervan bij de raad is de vraag gerezen of – en in hoeverre – de oorspronkelijke doelstellingen ten aanzien van Villa Flora nog gerealiseerd kunnen worden en in hoeverre de gemeente Venlo en regiogemeenten extra c.q. onaanvaardbare risico’s lopen.

Het onderzoek heeft zich gericht op de gemeente Venlo en de verbonden partij “Exploitatiemaatschappij Villa Flora B.V.”

Algemene conclusie:

‘De rekenkamercommissie vindt de zorgen van de raad terecht. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat de kaderstellende en controlerende rol van de raad op het gebied van Villa Flora niet adequaat kan worden ingevuld, oorzaak daarvan is voornamelijk dat de informatievoorziening van onvoldoende kwaliteit is. Tevens dient te worden opgemerkt dat de raad hier geen actieve houding in aanneemt.’

Van de vervolgens 17 uitgewerkte conclusies lichten we er 5 uit:

7. Na een aantal jaren het gebouw Villa Flora te hebben geëxploiteerd is duidelijk dat de exploitatie van Villa Flora met de huidige kostenstructuur en leegstand structureel verlieslatend is. De oplopende verliezen hebben, naast aanvullende investeringen, geleid tot een niet voorziene, aanvullende financieringsbehoefte. De gemeente Venlo heeft door een aanvullende financiering van € 3,1 miljoen, aan Villa Flora B.V., in deze behoefte voorzien. Indien de exploitatieverliezen aanhouden is aanvullende financiering nodig.

8. Het gehele project Villa Flora kenmerkt zich door planningsoptimisme. Resultaten worden gebaseerd op positieve aannames. In de rapportages kijkt men optimistisch naar de toekomst terwijl de dagelijkse gang van zaken en resultaten uit het verleden daar geen aanleiding voor geven. Door dit planningsoptimisme wordt de raad door het college niet adequaat geïnformeerd

10. Het werkelijke financiële resultaat van Villa Flora B.V. is per 1 januari 2014 slechter dan de oorspronkelijke aannames en begroting zoals opgenomen in de Business case 2010 en de herziene Business case van 2013. De raad wordt hierover niet tijdig geïnformeerd.

13. Door de oplopende exploitatieverliezen en de verwachte lagere verkoopopbrengst van de Villa Flora bestaat het risico dat de aflossingsverplichtingen richting ASN-bank en de gemeente Venlo niet bekostigd kunnen worden uit de verkoopwaarde van het gebouw Villa Flora. Dit betekent dat een eventueel tekort naar rato voor rekening zou kunnen komen voor de gemeente Venlo en de regiogemeenten.

14. De informatievoorziening rondom Villa Flora is niet adequaat georganiseerd. Het ontbreekt aan handvatten om goed toezicht te houden op de verbonden partij. Zo zijn er geen prestatie indicatoren benoemd om direct te weten wat de stand van zaken is en wordt geen begroting overlegd waarmee inzicht wordt gegeven in toekomstige ontwikkelingen. Ook wordt de raad op een laat tijdstip geïnformeerd over de gang van zaken rondom Villa Flora. Zo was het reeds eind 2012 duidelijk dat er over het verlengde boekjaar 2011 een aanzienlijk verlies was geleden en dat er zorgen waren over de continuïteit van de Villa Flora B.V. Pas in mei 2013 wordt de raad hier over geïnformeerd.

Aanvullende financiering. Planningsoptimisme. Positieve aannames. Oplopende exploitatieverliezen. Geen tijdige en adequate informatievoorziening. Conclusies die destijds verantwoordelijk wethouder Stephan Satijn werden aangerekend. ‘Dit had allemaal veel beter gekund’, stelde hij nog tegenover een kritische raad. Geen echt onverwacht nieuws dus, eerder meer van hetzelfde. Enig verschil is dat het nu gaat om gedeputeerde Stephan Satijn.

Bestuurders en commissarissen
We zien dus hier dat het telkens veelal dezelfde politiek verantwoordelijken zijn die dit dossier hebben bepaald en dat deels nog steeds doen. Dat geldt ook voor een aantal aangestelde bestuurders en commissarissen bij de Villa Flora BV.

Leon Frissen
Zo werd oud-tweede kamerlid, oud-burgemeester en oud-gouverneur Leon Frissen (CDA) in 2017 commissaris bij deze BV en is dat blijkbaar nog. Tegelijkertijd werd hij commissaris bij de BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo waar hij echter per 31 december 2021 uit functie trad.

Voor verdere informatie over de nevenfuncties van Leon Frissen verwijzen we naar de recente publicatie De Vriendenreünie van Joep Dohmen en Paul van der Steen. Daarin opgemerkte patronen van het jarenlang elkaar opdrachten en baantjes toespelen is immers niet beperkt tot Zuid- en Midden-Limburg.

Ruud van Heugten
Oud-wethouder in de gemeente Helmond, oud-tweede kamerlid en oud-gedeputeerde voor het CDA in Noord-Brabant Ruud van Heugten werd op 1 januari 2016 benoemd tot bestuurder bij de BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo. Bij de naamswijziging in 2017 van Exploitatiemaatschappij Villa Flora BV naar Campus Vastgoed Greenport Venlo BV werd hij ook daar tot bestuurder benoemd. Daar stapte hij echter in februari 2022 op. Een nieuwe bestuurder – tevens algemeen directeur van de Brightlands Campus Greenport Venlo – werd aangesteld. Ook toen werd weer duidelijk dat er forse verliezen waren door hoge onderhoudskosten en leegstand.

Ten tijde van zijn wethouderschap in Helmond werkte Programmamanager Twan Beurskens (2001 t/m 2006) onder Ruud van Heugten (2002 t/m 2006). In 2016 stemde gedeputeerde Twan Beurskens namens toekomstig aandeelhouder de provincie Limburg weer in met de benoeming van Ruud van Heugten bij de Exploitatiemaatschappij Villa Flora BV / BV Campus Vastgoed Greenport Venlo.

Sinds eind 2020 is Ruud van Heugten ook bestuurder bij ‘familiebedrijf' Ortessa Groep BV in Eindhoven, waar weer vijf bedrijven onder hangen, allemaal actief in de afvalbranche in Limburg, Brabant en België.

Rondo Afvalbeheer BV
Van Kaathoven BV
Valor BV
Veyzle BV
Lammertyn.net

Hier is vast en zeker geen sprake van enige (schijn van) belangenverstrengeling. Lobbyen binnen Greenport Venlo zal toch wel taboe zijn?

Serge van Dellen
Bij de naamswijziging van Exploitatiemaatschappij Villa Flora BV naar BV Campus Vastgoed Greenport BV in 2017 stapte – vanaf 2013 – destijds bestuurder Serge van Dellen op. Serge van Dellen was eerder Afdelingshoofd van het Ontwikkelbedrijf van de gemeente Venlo. Twan Beurskens benoemde kort na zijn aantreden als directeur/gemeentesecretaris in 2018 Serge van Dellen weer tot Programmamanager Ruimtelijke Ontwikkeling bij de gemeente Venlo.

Archivering
Eind 2020 ondertekende gemandateerd gemeentesecretaris/algemeen directeur Twan Beurskens samen met de gemeentearchivaris een Verklaring van vernietiging betreffende archiefbescheiden van de gemeente Venlo en de voormalige gemeente Arcen en Velden, op grond van Artikel 8 van het Archiefbesluit en de selectielijsten.

Daarbij werden o.a. de administratie en facturen van de Exploitatiemaatschappij Villa Flora BV uit de periode 2011-2012 vernietigd, juist de periode dat hij als wethouder medeverantwoordelijk was. Er zal vast en zeker niets interessants bij hebben gezeten.




Gezien bovenstaande summiere schets kan wel al worden geconcludeerd dat er geen sprake is van een incidentele maar van een structurele betrokkenheid en mogelijke (schijn van) belangenverstrengeling van telkens dezelfde politiek en bestuurlijk verantwoordelijken. Die bijten elkaar niet. Helpen doen ze elkaar wel. Nog een behoorlijk aantal jaren wachten, dan kan ook de rest van de administratie en de facturen door de shredder. Wie weet wie er dan op de verantwoordelijke stoel zit? Op dit moment is dat m.b.t. de campusontwikkeling in Venlo wethouder Erwin Boom.

Heeft iemand – laat staan de gemeenteraad en provinciale staten – nog zicht op alle investeringen en verstrekte subsidies sinds de oprichting? Is er iets verbeterd sinds het rapport van de Rekenkamercommissie? Is er zicht op benoemingen, inhuur en aanbestedingen vanuit de BV? Dan hebben we het nog niet eens gehad over het grotere Greenport Venlo en de talloze andere partijen die daarbij betrokken zijn.

Het college van B&W stuurde vorige week Raadinformatiebrief 23 de wereld in: Handelingsperspectief Bolwaterstraat. Portefeuillehouder is wethouder Pollux (GL). Zoals u weet ligt de Bolwaterstraat in Q4 en hebben beide een nogal dubieus verleden. Niet alleen vanwege decennia drugsproblematiek, maar vooral ook vanwege de vele misstanden en vriendjespolitiek m.b.t. (provinciale) subsidies, onrechtmatige aanbestedingen en de onderhandse verkoop van gemeentelijk vastgoed. Het college stond erbij en keek ernaar. Als laatste in de rij betrof het in meerdere opzichten wethouder Pollux zelf, direct en indirect.

De puinhoop uit de periode van onderzoeken naar die misstanden (2016 en 2017) is nog steeds niet opgeruimd. Veel toen gemelde misstanden zijn niet eens onderzocht. Na het eerste onderzoek door EY publiceerde het college Raadsinformatiebrief 146: Feitenrelaas Q4 van 13 september 2016. Daarin werden 26 leer- en evaluatiepunten voor de gehele gemeentelijke organisatie opgesomd, waarvan vele de praktijk nooit haalden. De raad is dat allang ontgaan, of wil er niet meer aan herinnerd worden, net als het college. Daarbij deugden de onderzoeken niet. De onderzoekers werden daar meermaals schriftelijk op gewezen, maar deze signalen werden genegeerd en verzwegen in de rapporten en conclusies. De deksel ging erop. Het systematisch falen werd weer snel duidelijk bij de verkoop van Puteanusstraat 21 / Ginkelstraat 48 in 2019 aan de zoon van wethouder Pollux.

Het college laat nu weten de komende twee jaar de resterende vastgoedportefeuille in Q4 te willen afbouwen. Dus binnen de huidige periode.

Nu bevat wat hierboven staat niet veel nieuws. De gemeente is al jaren bezig met de openbare verkoop van (vanaf 2001) aangekocht vastgoed. In februari 2022 werd ook al een Raadsinformatiebrief betreffende de verkoop van gemeentelijk vastgoed in Q4 gepubliceerd, met deels dezelfde inhoud. Veel schot zit en zat er nooit in, behalve bij de verkoop aan familie, bevriende ondernemers en partijgenoten. Bolwaterstraat 8/8a staat bijvoorbeeld al 10 jaar niet alleen publiekelijk te koop, maar sinds 2021 met twee andere panden ook als vooraankondiging op de gemeentelijke website om ze middels een ‘verkoopenvelop’ in de markt te zetten. Precies zoals nu voor alle panden in de Bolwaterstraat gaat gelden.

Kleinschalig en creatief
Aangezien de Bolwaterstraat e.o. beleidsmatig sinds 2006 in de belangstelling staat wat betreft kleinschalige creatieve ondernemers (sinds de provincie er 2x € 2,5 miljoen subsidie inpompte) ligt er dus al een behoorlijk traject waarin veel dezelfde patronen zijn te herkennen. Vanuit de gemeente blijkt het telkens een herhaling van woorden en zetten.

Als er wat betreft de invulling van het vastgoedbeleid een conclusie kan worden getrokken, dan toch wel dat de gemeente hier vooral aan kapitaalvernietiging heeft gedaan, en niet alleen door het verwaarlozen van de panden. Goedwillende ondernemers die juist voor continuïteit en investeringen hadden kunnen zorgen, kregen simpelweg geen medewerking, of kregen na verloop van tijd te horen dat hun pand verkocht zou worden. De ondernemers verhuisden, maakten kosten, of gaven na langdurige tegenwerking gewoon op: fragiele continuïteit ging verloren. Jaren later zijn die panden nog steeds niet verkocht en zit er weer een andere huurder in. Exact deze kleinschalige en creatieve ondernemers hadden al jaren de gewenste invulling kunnen verzorgen.

Voor alle duidelijkheid: dan gaat het om dat deel van de ondernemers dat vooral niet door de gemeente en provincie werden gesubsidieerd en daar niet doorlopend opdrachten van kregen. Dat geld verdween namelijk in de zakken van het KoeKoek-netwerk dat zelf ook uit Q4 verdween toen de subsidie- en opdrachtenstroom opdroogde. De misstanden in Q4 hadden hier hun oorsprong, en bleken slechts het topje van de gemeentelijke ijsberg.

Nu grijpt het college voor de zoveelste keer terug op kleinschalige creatieve bedrijvigheid. Enkele zelfstandigen hebben inderdaad het pand waar ze al jaren gebruik van maken tussentijds kunnen kopen, vooral gelegen aan de Maaskade. Het aantal is echter minimaal. Dit gebeurde ook pas na veel pijn en moeite. Kritiek op eerder gemaakte maar niet nagekomen afspraken leverde in de meeste gevallen alleen maar gemeentelijke tegenwerking op, met weer vele klachten tot gevolg. De gemeente Venlo houdt namelijk niet van tegenspraak, en al helemaal niet als die tegenspraak gelijk heeft.

Grote vraag is natuurlijk of de resterende ondernemers die nog niet hebben gekocht ook de financiële mogelijkheden hebben om in de huidige markt te kopen, met renovatieverplichting. Worden die er misschien uitgeknepen? Of staat er al een rijtje in de startblokken die wel de financiën hebben? Uiteindelijk draait het toch om geld en in welke richting het vloeit. In Q4 weten ze dat maar al te goed.

Subsidie
En natuurlijk is er weer subsidie. Buiten de gevelsubsidie die de gemeente Venlo inzette voor een eigen pand zal het Venlo Transparant benieuwen waar en welke subsidiepotjes nog meer zullen worden aangeboord om de Bolwaterstraat voor de zoveelste keer op te krikken. Misschien nog eens aangekloppen bij GS? Daar zitten immers twee oud-wethouders uit Venlo, beiden (deels) verantwoordelijk / betrokken bij transacties in Q4. Over een is in 2016 zelfs een interne melding gedaan. Die melding werd natuurlijk nooit onderzocht. Ook niet door de provincie.


Wie wordt er door de jaren heen beter van dit zwabberend beleid, en wie niet? Wie zie je op functies, inhuur en bij projecten telkens terug, en wie niet? Voor wie gaan alle deuren (automatisch) open, en voor wie blijven ze (langdurig of voor altijd) gesloten? Allemaal erg integer natuurlijk. Van willekeur of opzet is nooit sprake.

Beej Benders
De vastgoedportefeuille Q4 behelst natuurlijk niet alleen de Bolwaterstraat. De Right to Challenge aanbesteding voor het Helschriksel werd begin 2022 van tafel gehaald. Daar waar wethouder Pollux graag een woning had gehad. Recent is voor het kavel een nieuw bestemmingsplan gepubliceerd. Enkele panden aan de Ginkelstraat hebben inmiddels plaatsgemaakt voor nieuwbouw en herinrichting. Daarnaast kocht Geert ‘Beej’ Benders t/m 2021 gefaseerd twee bedrijfspanden en 13 appartementen van de gemeente Venlo voor € 3.673.000,- waar bij één pand op typisch Venlose wijze werd gerommeld met een omgevingsvergunning terwijl het nog van de gemeente was. De juridische kwaliteitszorg bij de gemeente Venlo is vanouds. De hilarische zelfgekozen afgang van de gemeentelijke juridisch adviseur op de zitting gaat onbeschreven de geschiedenisboeken in.

Is het toeval dat het door Geert Benders / Fooddrome ingehuurde advocatenkantoor ook regelmatig door de gemeente Venlo wordt ingehuurd? Zoals gemachtigde bij WOB-beroepen of in het geval van raadslid Ali Oruc en de burgemeester de beantwoording van politiek zeer gevoelige vragen? Het college en dit advocatenkantoor dienen op gezette tijden dezelfde belangen. In Q4 is Geert Benders in elk geval spekkoper. Zowel ambtenaren als wethouders en advocaten van het verderop gelegen kantoor zijn er regelmatig klant.

Projectmanager
De Raadsinformatiebrief Handelingsperspectief Bolwaterstraat is opgesteld door een projectmanager die al jaren bij Q4 is betrokken, zowel bij de bouw van de garage Blok van Gendt, het koppelen daarvan aan het aangrenzende Beej Benders, en de verkoop van het vastgoed aan Beej Benders / Fooddrome. Betreffende projectmanager ontving ook jarenlang de facturen van doorlopende opdrachten aan Studio Denk, die de St. Jacobskapel in Q4 in 2015 in bezit kreeg voor € 0,-. Ja dat leest u goed. Stond in het persbericht dat er bij de gemeente Venlo een bieding lag van € 7,- werd dat bedrag zelfs kwijtgescholden. Vervolgens werd m.b.v. een provinciale subsidie van € 24.170,- de verplichte restauratie ter hand genomen. De omgevingsvergunning werd in 2016 van rechtswege verleend.

Deze projectmanager heeft ook weer een nevenfunctie als vicevoorzitter bij Stichting Passiespelen Tegelen, onder voorzitterschap van oud CDA-wethouder Jos Teeuwen (sinds 2018 lid van het dagelijks bestuur Waterschap Limburg). Jos Teeuwen was gedurende zijn gehele periode als wethouder portefeuillehouder Q4.

Familie, vrienden, partijgenoten.
Wat denkt u, gaat het wat worden met die verkoop? Zal dat binnen twee jaar lukken? Familie, vrienden, lievelingetjes? Misschien een partijgenoot? Denken ze bij de gemeente Venlo dat de kust weer veilig is? Of vallen er nog lijken uit de kast? Die zijn er immers genoeg.

Misschien treedt er wel enige ambtelijke en bestuurlijke verlichting op. Je mag de hoop immers nooit opgeven, ook al bewijzen de opeenvolgende en wisselende coalities het tegendeel.

Recent toonde het college namelijk weer op-en-top onprofessioneel gedrag. Een open overheid is nog steeds niet aan Venlo besteed. Als de woordvoerder van de burgemeester adviseert bij een volstrekt ondermaats primair WOO-besluit weet je dat je nog steeds te maken hebt met een fossiele bestuurscultuur.

Een luistertip voor iedereen die werkt bij of voor de gemeente Venlo. Fraude-hoogleraar Bob Hoogenboom: ‘Informatie onthouden aan een democratische rechtsstaat is ook misdaad’

In de periode 2013 t/m 2016 verkocht het college van B&W meerdere gemeentelijke panden gelegen in de wijk Q4, onderhands aan een netwerk van buren aan of bij het Julianapark, voornamelijk van VVD-huize, met als rode draad een lokale vastgoedondernemer (als koper, uitvoerder van verbouwingen, aanvrager van vergunningen en beheerder bij verhuur). De vastgoedondernemer kocht zelf 2 panden, en nog een samen met VVD-raadslid Martin Camp: Bolwaterstraat 31. Die casus is uitgebreid gedocumenteerd en leidt rechtstreeks naar destijds Gouverneur Theo Bovens (CDA), die niet ingreep en na een oproep om te verschijnen voor de rechtbank Limburg in 2024 middels een schriftelijke verklaring liet weten zich niets te kunnen herinneren. Tegen raadslid Martin Camp (VVD), burgemeester Antoin Scholten (VVD) en enkele topambtenaren werd eerder wegens o.a. valsheid in geschrifte aangifte gedaan.

Bergstraat 18
Op 9 april 2015 werd gemeentelijk vastgoed Bergstraat 18 in Venlo aan de vastgoedondernemer verkocht voor € 69.000,-. De WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2015 bedroeg € 82.000,-. Naast de aankoop ontving hij een gemeentelijke opdracht t.w.v. € 34.000,- om de gevel en het dak van het ernaast gelegen (hoek)pand Bolwaterstraat 23 en 23A te renoveren. Panden waar VVD-raadslid Martin Camp en hij eerder interesse in hadden getoond. Communicatie en afspraken met de gemeente Venlo verliepen telkens via de vastgoedondernemer.

E-mails tussen vastgoedondernemer en gemeente Venlo d.d. 30 juni 2015:

Onderzoek naar handelen raadslid Martin Camp (VVD), Necker van Naem d.d. 22 december 2016:

In afwijking van Artikel 21 van de Algemene Verkoopvoorwaarden werd geen zelfbewoningsplicht aan de vastgoedondernemer opgelegd, net als bij alle andere (mede) door hem gekochte panden. Wel werd een anti-speculatiebeding opgenomen: een verbod tot verkoop binnen 5 jaar.

De provincie Limburg verstrekte in 2022 na bezwaar in een Woo-procedure o.a. een interne e-mail van 16 september 2016 met daarin (opmerkelijk genoeg) de ongelakte naam van de vastgoedondernemer. Deze e-mail is gericht aan Gouverneur Theo Bovens. Een dag eerder werd het grootschalige en half jaar durende onderzoek naar misstanden in Q4 door EY in Venlo gepresenteerd.

Bovenstaande bewering m.b.t. Bolwaterstraat 31 is feitelijk onjuist: beiden waren actief bij de aankoop betrokken en er zijn meerdere foto’s waarop raadslid Martin Camp over langere periode met Vercauteren bezig is het pand te verbouwen. Deze informatie werd gedeeld met de onderzoekers van EY. Dat het onderzoek echter niet correct verliep, door collegeleden werd beïnvloed en belastende informatie niet zou worden meegenomen in de uiteindelijke rapporten werd de melders van de misstanden al vrij snel duidelijk. Het daarop volgende onderzoek van Necker van Naem was grotendeels op het (onvolledige en incorrecte) onderzoek van EY gebaseerd.

Cashen 1
Brixhousing verzorgde na aankoop o.a. de verhuur van Bergstraat 18 (en na splitsing ook van Bolwaterstraat 31A). In september 2024 werd Bergstraat 18 nog te huur aangeboden voor € 945,- per maand  met een borg van € 1890,-. In oktober 2024 werd Bergstraat 18 in de markt gezet voor € 200.000,- k.k. en in december 2024 voor € 231.000,- verkocht: om en nabij de € 162.000,- winst, exclusief verbouwingskosten en jarenlange huurinkomsten.

Mocht u als betrokken burger nog enige hoop koesteren dat het in Limburg goed komt, helaas. Na de vele bestuurlijke integriteitskwesties en crises bij en in de provincie, waar met name CDA’ers bij betrokken waren, is het alweer enige tijd dezelfde dempende koers: niets (willen) zien, niets (willen) horen, niets (willen) doen.

Papier wordt er genoeg geproduceerd. En moreel beraad is tegenwoordig het nieuwe modewoord. Maar echt zaken onderzoeken? Waarheidsvinding? Handhaven?

Venlo Transparant is niet de enige die constateert dat vanaf midden 2022 - kort na instellen van het Meldpunt bestuurscultuur 2022 door gouverneur Emile Roemer – het duidelijk werd dat er zowel ambtelijk als bestuurlijk nauwelijks tot geen wil is om naar behoren de achtergelaten rommel in Limburg op te ruimen. En dus vooral ook niet om ervan te leren. Patronen herhalen zich daardoor.

Het eerste geldverkwistende witwasdebacle van de commissie Visser ontving in 2021 in totaal 286 meldingen van 144 melders. Het onderzoek duurde vanaf openstelling tot aan de presentatie 7 maanden. Na sluiting ging alle binnengekomen informatie door de digitale shredder. Niemand die achteraf nog iets kon controleren. Een schoolvoorbeeld van doofpotpolitiek. ‘Beneden alle peil’, was dan ook de conclusie.

De opvolger kan er ook wat van. Meldpunt bestuurscultuur 2022 ontving nog maar 89 meldingen van 45 melders. Een fikse vermindering dus. Bestuurlijke conclusie was dat de afgevallen melders blijkbaar tevreden waren. Venlo Transparant kan echter melden dat dat in meerdere gevallen zeker niet zo is. Ontmoedigingsbeleid werpt op de lange termijn altijd vruchten af.

Meldpunt bestuurscultuur 2022 loopt inmiddels 9 maanden, langer dan het eerste Meldpunt, en is zo goed als afgerond. In november volgde al een tussentijdse conclusie: ‘In veruit de meeste onderzochte meldingen hebben wij tot dusverre geen zaken aangetroffen die tot andere conclusies zouden moeten leiden dan de eerder door de commissie Visser getrokken algemene conclusies.’

Meerdere melders kregen sindsdien - zonder ruchtbaarheid eraan te geven - brieven van gouverneur Emile Roemer. Hun meldingen werden uitgekleed en vervolgens gesmoord, met een doodlopende conclusie tot gevolg. Zo schaaf je bestuurlijk gestaag de laatste hobbels weg. Mochten zich nog melders roeren, dan kan men nog altijd wijzen naar de bestede tijd, en beweren dat nooit iedereen tevreden kan worden gesteld. En de provincie moet door. Dat in al die meldingen geen enkele misstand zoals gedefinieerd in de Regeling melding vermoeden misstand wordt (h)erkend, is meer dan ongeloofwaardig.

Venlo Transparant mocht enkele brieven van gouverneur Emile Roemer inzien en ook zelf de kwaliteit van het programmateam bestuurscultuur ervaren. Die is niet alleen ver ondermaats, maar gaat zelfs op meerdere punten volledig over de schreef en is tegengesteld aan de bejubelde ‘nieuwe bestuurscultuur’. Alle meldingen zijn namelijk door de provincie zelf afgehandeld, ambtelijk, onder de regie van één ingehuurde programmamanager die al zijn hele werkzame leven (vooral interim) voor de overheid werkt. Er is geen onafhankelijk extern onderzoek verricht. Er is geen navraag gedaan bij betrokken bestuursorganen en personen. Er is geen uitleg geweest welke procedure is gehanteerd. Er is geen deugdelijke inhoudelijke motivering op punten, slechts een algemene. Er is geen uitleg over welke criteria zijn gehanteerd en aan welke definities de meldingen zijn getoetst.

Nog wranger is dat de ingehuurde programmamanager punten uit het door hem opgestelde Werkplan bestuurscultuur 2023-2027 en Risicoanalyse integriteit 2023 zelf niet heeft opgevolgd. Daarmee is het tweede meldpunt nog belabberder dan het eerste. Want lerend vermogen is nergens te bespeuren. Hier en daar heeft u al kritiek op het meldpunt kunnen lezen.

Dat gouverneur Emile Roemer vooruit wil kijken is begrijpelijk, alleen lost hij daar niets mee op. Daarbij is nog maar de vraag of hij ambtelijk correct en volledig wordt geïnformeerd. Wie stuurt wie aan in het provinciehuis? Dossiers die al jaren door etteren en waar bestuursorganen vooral zelf het obstakel in zijn, dijen alweer uit. Bepalende factor bij deze uitwassen zijn ambtenaren en bestuurders die daar zelf bij betrokken waren en dat in sommige gevallen nog steeds zijn. Het is als vanouds elkaars belangen dienen en handje vasthouden. De banencarrousel zorgt voor dubbele petten en sleept alsmaar meer ballast uit het verleden mee.

Inmiddels zijn ook enkele rapporten van de Zuidelijke Rekenkamer verschenen. Aan de lopende band worden regels aangescherpt. De stuurgroep Integriteit Limburg werd omgevormd en de werkgroep werd zelfs opgeheven. In de stuurgroep blijkt echter nog steeds burgemeester Antoin Scholten te zitten tegen wie al twee keer aangifte is gedaan: door een klokkenluider en door een raadslid. Iets met rotte appels en vertrouwen?

De samenwerking krijgt ook een nieuwe naam: Stuurgroep Kwaliteit Openbaar bestuur Limburg. Al die extra adviezen en voorzieningen zijn eigenlijk overbodig en leiden enkel af van de fundamentele problemen binnen betrokken overheidsorganen zelf: de interne ondermijning van de rechtsstaat door ambtenaren en bestuurders. Zolang niet conform bestaande procedures onderzoek wordt verricht en conform bestaande definities conclusies worden getrokken is al het andere verkwisting. De personele invulling, houding en bestuurlijke handhaving deugen gewoon niet. Het is tunnelvisie verweven met netwerkcorruptie. Integriteit is te belangrijk om alleen aan de overheid over te laten, die deugt namelijk over de gehele linie fundamenteel zelf niet. U kunt daar bijna dagelijks in de media over lezen.

Bij onderzoeken naar misstanden staat het afzwakken van meldingen en conclusies voorop. Inhuur is in principe dienstbaar. Schade voor bestaande machtsverhoudingen dient te worden voorkomen. Beeldvorming is alles. Het gaat om machtsbehoud. Het verlies aan vertrouwen van de burger is een bijkomstigheid. Bij de gemeente Venlo noemen ze dat Artikel 5 (door de vingers zien). Het is zwijgen, wegkijken, af- en vooruitschuiven, anders is je carrière bij de overheid snel voorbij. En die overheid is groot. De beschikbare middelen ook. En de schatkist is oneindig, want die betaald u als burger, jaar in jaar uit. Personeelsdossiers worden naar wens schoongeveegd, of verdwijnen simpelweg, al dan niet deels. Criticasters worden buiten spel gezet. Tegenspraak? Die is er voor de bühne.

Kunt u zich daar toch niet aan conformeren en trekt u evengoed aan de bel of – nog erger – luidt u de klok, dan is het over en uit: persona non grata. De overheid met al zijn ter beschikking staande middelen wordt uw vijand. Misbruik van bevoegdheden is een koud kunstje. Men is het immers al jaren gewend. En u weet: een overheidsdienaar wordt eerder geloofd dan een kritische burger of een ontslagen klokkenluider. De overheid zelf wordt marginaal getoetst. Zelfs de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak gaf dat publiekelijk toe. Rechtsbescherming is volledig uitgekleed en verworden tot een willekeurige gunst. Iets met gelijk speelveld en klassenjustitie?

Alle goede intenties ten spijt, of het nu een Limburger van het CDA, een Groninger van de VVD of een Brabander van de SP is, uiteindelijk is het dezelfde Haagse houding en mentaliteit. Het volk moet bestuurd worden. Het weet immers niet beter. Op naar de verkiezingen en een nieuw college!

Sinds 2021 is er een organogram beschikbaar op de gemeentelijke website. Daarin wordt inzichtelijk gemaakt hoe de organisatie is opgebouwd en worden de vier hoogste ambtenaren met naam genoemd. De hoogste ambtenaar is de algemeen directeur / secretaris. Daarna volgt de concern controller en twee verdere directeuren: twee functies die pas in 2018 in het leven werden geroepen. De drie directeuren sturen gezamenlijk 27 teamleiders aan. Hoewel de griffier ook een (top)ambtenaar is, is deze in dienst van de raad en niet van het college.

Ambtenaren treden meestal niet op de voorgrond en blijven onbekend voor het publiek. Met topambtenaren, bepaalde beleidsadviseurs en woordvoerders ligt dat anders. Zij informeren met enige regelmaat de raad, de pers en juist het publiek. Daarnaast is er wetgeving m.b.t. bepaalde functies en de daarbij te hanteren transparantie.

Onder de Wet open overheid dienen functies en namen van ambtenaren die wegens hun functie in de openbaarheid treden leesbaar in documenten te worden verstrekt. Verder dient er een afweging te worden gemaakt tussen bescherming van de persoonlijke levenssfeer van ambtenaren en verzochte transparantie. Het zou immers aannemelijk kunnen zijn dat het belang van openbaarheid zwaarder weegt.

Daarnaast dienen conform Artikel 5 van de ambtenarenwet 2017 nevenwerkzaamheden van ambtenaren in salarisschaal 14 en hoger te worden gepubliceerd. De provincie Limburg publiceert al jaren zo’n overzicht. Bij de gemeente Venlo zijn ze daar echter pas sinds kort mee begonnen. De gemeente Venlo publiceerde ook jarenlang niet de financiële belangen van collegeleden, zoals van de wethouders Jos Teeuwen (Belceramics BV, De Lings BV) en Stephan Satijn (Proxorao BV). Portefeuillehouder in deze is Antoin Scholten.

Social Media
Op diverse ‘sociale’ platforms zijn veel ambtenaren actief tot zeer actief. Van hoog tot laag. Daar worden vooral ontwikkelingen van de werkgever gedeeld en meestal ook alleen bejubeld. Kritiek zul je er weinig tot nooit tegenkomen. Het is voornamelijk netwerken. Voor het publiek is dit allemaal goed te volgen. Op de nodige profielen is ook te vinden dat zij naast hun werk nevenfuncties en -belangen hebben. Ze hebben een eigen bedrijf, zijn bestuurslid bij een stichting, zitten in een commissie, of zijn burger-, raads- of statenlid. Of ze hebben die ambitie en stellen zich kandidaat. Maar hoe verhouden die belangen zich tot elkaar? Wringt dat niet soms bij een (top)ambtenaar? Die beschikt immers vaak over voorkennis, adviseert over beleid en heeft mogelijk zelfs beslissingsbevoegdheid.

Recent kon u in De Limburger een artikel lezen over het jaarverslag Integriteit 2020-2021 van de gemeente Venlo. Daarin kwam naar voren dat ambtenaren van de gemeente Venlo niet altijd (goed) hun nevenfunctie melden. Worden ze daar dan niet pro actief op gewezen of op gecontroleerd? Wat hebben de portefeuillehouder en toezichthoudende ambtenaren na al die jaren van gemelde misstanden, dure onderzoeken en harde conclusies nu geleerd? Venlo Transparant weet het antwoord wel. Problemen worden immers niet opgelost met de denkwijze die deze heeft veroorzaakt, en ook niet door de personen die deze denk- en handelwijze blijven aanhangen en uitdragen. Het tekent het gebrek aan zelfreiniging, zelfreflectie en definieert (dus) de heersende bestuurscultuur.

Daar getuigen ook de volgende alinea’s van:


Drempel, angst. Geen goede tekenen. Ook al is er sinds jaar en dag wet- en regelgeving dat melders die formeel een misstand indienen (klokkenluiders) tegen benadelingen moeten worden beschermd. De praktijk is helaas niet zo. Misbruik is aan de orde van de dag om klokkenluiders het zwijgen op te leggen. Met name door leidinggevenden. En elke schending van die rechtsbescherming levert weer een misstand op, en een nieuwe melding. Het zal u dan ook niet verbazen dat meerdere klachten zijn ingediend en zelfs aangifte is gedaan tegen bepaalde (top)ambtenaren, zoals van juridische zaken en concernstaf. Want de hoeders van kwaliteit en integriteit leveren en zijn dat zelf niet altijd.

Venlo ontwikkelt zich sinds een aantal jaren tot een netwerkorganisatie. Venlo draagt dat ook zo uit. Sta er eens even bij stil: een overheidsorgaan als netwerkorganisatie. Het toont aan hoever het denken en handelen over wat een overheid behoort te zijn is ontspoort. Over verkokering, tunnelvisie en netwerkcorruptie geen woord. Voordat er bewustwording is en deugdelijke aansturing optreedt is dat netwerk allang verandert in een fuik waar handelen wordt bepaald door ingesleten gewoonten en persoonlijk belang. Vooral als (top)ambtenaren 10 tot soms wel 30 jaar deel uitmaken van dezelfde bestuurscultuur en slechts een enkele keer rouleren op hetzelfde niveau.


In het organogram van de gemeente Venlo zijn de inmiddels 6 programmamanagers naast de teams gepositioneerd en vallen onder de aansturing en verantwoordelijkheid van de concern controller en de algemeen directeur/secretaris.

Na de laatste reorganisatie in 2016/2017 - waarbij het gros van de teamleiders al dan niet gedwongen aan de kant werd geschoven en de functie van afdelingshoofd kwam te vervallen - zijn er meerdere nieuwe topfuncties gecreëerd, waaronder de twee directeuren en de programmamanagers. Heeft dit echter ook tot een transparantere, integere en inhoudelijk kundigere organisatie c.q. bestuurscultuur geleid?

Directie & concernstaf
We nemen twee niveaus van de gemeente Venlo onder de loep: directie en concernstaf. Beide sturen grotendeels de ambtelijke organisatie aan en adviseren gevraagd en ongevraagd B&W. Concernstaf is met een klein team van slechts 15 tot 20 personen en de taken die zij dienen uit te voeren een spil in de organisatie. De meeste ambtenaren die er werken zijn al geruime tijd in vaste dienst en dragen dus niet alleen veel verantwoordelijkheid met zich mee, maar hebben ook veel kennis over interne en gevoelige aangelegenheden. Ook wat betreft hun eigen handelen. In 2019 lekten alle teamplannen uit. Ook van concernstaf. Een onbedoelde publicatie op de gemeentelijke website leidde tot een feest aan transparantie.

Trainees en stagiairs lopen geregeld mee, ondersteunen het team en groeien soms door naar een baan. Richting Zuid is bijvoorbeeld een instrument van de provincie Limburg waarbij trainees worden klaargestoomd voor een carrière bij de overheid en o.a. bij gemeenten worden geplaatst. De mogelijkheden om daarna richting andere bestuursorganen of gemeenschappelijke regelingen door te stromen zijn legio.

Recentelijk kon u nog uitgebreid lezen hoe dat volledig kan ontsporen d.m.v. systematisch doofpotgedrag. Van grensoverschrijdende trainee naar politicus. Hoe vaak zal zoiets voorkomen?

Partijpolitiek
Vraag is hoe het zit het met (top)ambtenaren van directie en concernstaf die een politieke carrière als nevenfunctie hebben (of andersom), deze langdurig hebben gehad dan wel pro actief ambiëren. Dat is onderdeel van het publieke debat. Bij de gemeente Venlo valt op dat meerdere (top)ambtenaren, ook recente aanstellingen, een partijpolitieke achtergrond hebben. Na een inventarisatie rijst dan de vraag of er mogelijk sprake is van een onevenredige invloed van bepaalde politieke partijen op het ambtenarenapparaat? Zijn de aanstellingen wel politiek en maatschappelijk representatief? Is er mogelijk sprake van oneigenlijke beïnvloeding? En wat komt eigenlijk op de eerste plaats? Het ambtenaar zijn, de al dan niet zakelijke nevenfunctie, of de partijpolitieke overtuiging en carrière? Of maakt het allemaal deel uit van netwerken om maatschappelijk hogerop te komen?

Twan Beurskens - VVD
Voor de VVD wethouder in Venlo van 2006 t/m 2012 en gedeputeerde in Limburg van 2012 t/m 2018. Sinds 8 maart 2018 als algemeen directeur/secretaris terug bij de gemeente Venlo. Hij werd pas kandidaat in de tweede sollicitatieronde. Burgemeester Antoin scholten (VVD) was lid van de selectiecommissie. Twan Beurskens was in 2012 als wethouder weer portefeuillehouder voor de benoeming van burgemeester Antoin Scholten.

Twan Beurskens benoemde kort na zijn aanstelling de eerste vier programmamanagers, waarvan er drie eerder afdelingshoofd waren. Een daarvan – Roel Versleijen – ‘vertrok’ in 2019 om naar het onderwijs te gaan en was bij de raadsverkiezingen van 2022 lijstduwer voor de VVD. Inmiddels is hij directeur van Woningcorporatie Antares waar hij oud CDA-wethouder Paul Stelder opvolgde.

Een half jaar geleden werd Twan Beurskens nog als secretaris geïnterviewd over de Brightlands Campus Greenport Venlo, waar hij zelf als wethouder en gedeputeerde verantwoordelijk voor was. Op dit moment loopt al maanden een onderzoek naar de dubieuze gronddeals bij vastgoedbedrijf Californië BV (aandeelhouders o.a. de gemeente Venlo en provincie Limburg) na het voorkomen bankroet van de vastgoedtak Campus Greenport (aandeelhouders gemeente Venlo en provincie Limburg) die miljoenen kostte. Directie en commissarissen van Californië BV traden eind vorig jaar af. Verantwoordelijk gedeputeerde nu is VVD’er Stephan Satijn. In 2012 was hij de opvolger van Twan Beurskens in Venlo en t/m 2018 portefeuillehouder van Greenport.


Jos Beckers - CDA
Sinds 2018 concern controller. Voor de meeste inwoners van Venlo wellicht onbekend. Voor degenen die zijn ingevoerd in de vele Limburgse integriteitskwesties is hij dat echter niet. Vanaf 1998 is hij raadslid in de gemeente Echt en vanaf 2003 fractievoorzitter voor het CDA in de gemeente Echt-Susteren. Van 2001 tot 2006 werkte hij al eens voor de gemeente Venlo als organisatieadviseur en combineerde die functies. In 2006 werd hij wethouder voor financiën, sociale zaken, WMO, sport en vanaf 2010 ook locoburgemeester.

In Echt-Susteren ging het tussen 2007 en 2010 mis toen coalitiepartijen na de verkoop van Essent-aandelen opbrengsten verdeelden onder hun eigen clubs. De Limburger ontdekte dat meerdere verenigingen gemeenschapsgeld hadden ontvangen waar bestuursleden ofwel ook prominent CDA-lid ofwel volksvertegenwoordiger waren, Twee collega wethouders van Jos Beckers stapten uiteindelijk op. Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) werd ingeschakeld en concludeerde dat er o.a. sprake was van misbruik van bevoegdheden. De wethouders hadden eigen belangen en die van hun partij boven het gemeentelijke en publieke belang gesteld. De kwestie kreeg de naam Sinterklaasaffaire vanwege het uitdelen van ‘cadeautjes.’

Kort daarna volgde een tweede kwestie. Als wethouder zorgde Jos Beckers er voor dat een gemeentelijke opdracht werd gegund aan een bedrijf waar hijzelf een zakelijke relatie mee had. Hij verhuurde sinds 2008 een pand aan Ballast Nedam Infra. De raad wist van niets. Destijds burgemeester was Dieudonné Akkermans van het CDA, die in 2021 als burgemeester van de gemeente Eijsden-Margraten opstapte vanwege de IKL-affaire (CDA’er Herman Vrehen). Burgemeester Akkermans was ook voorzitter van de IKL-Raad van Toezicht.

Op 17 februari 2012 gaf wethouder en locoburgemeester Jos Beckers in een persmededeling aan dat hij meer tijd aan zijn gezin wilde besteden en trad af als wethouder. In 2013 kwam hij als projectmanager weer terug bij de gemeente Venlo. In 2018 klom hij op tot concern controller. Zijn bedrijf B.O.B. (beheer van onroerend goed) staat nog steeds ingeschreven bij de KvK.

Harry Smeets - VVD
Strategisch adviseur / bestuursadviseur concernstaf. Werkzaam bij de gemeente Venlo sinds 2006. Lobbyt voor en vertegenwoordigd de gemeente Venlo regionaal, bij de provincie Limburg en de G40 waar hij eerder van 2009 t/m 2012 secretaris / ambtelijk voorzitter was. Sinds 1998 raadslid voor de VVD in de gemeente Heumen. Van 2001 t/m 2019 fractievoorzitter en meerdere malen lijsttrekker voor de VVD. Als langstzittend raadslid plaatsvervanger van de burgemeester als voorzitter van de gemeenteraad. Daarnaast voorzitter van de werkgeverscommissie van de gemeenteraad.

Daarnaast is hij voorzitter van meerdere rekenkamercommissies, waaronder van de gemeenten Beesel, Overbetuwe en Berg en Dal. Vanaf februari 2023 is hij ook directeur van de rekenkamer gemeente Beuningen. Opmerkelijk: sinds 2022 is een collega bij concernstaf - werkzaam voor de gemeente Venlo sinds 2001 - ook extern lid van de rekenkamer gemeente Heumen, waar Harry Smeets sinds 1998 raadslid is.
 
Vivian Moonen - CDA
Per 1 januari 2023 de nieuwe kabinetschef van de gemeente Venlo. Dat zal vele burgers zijn ontgaan. Daarmee is zij min of meer de rechterhand van burgemeester Antoin Scholten. Vanaf 2004 senior adviseur bij Waterschap Peel en Maasvallei en vanaf 2017 bij Waterschap Limburg. Vanaf 2013 t/m 2022 lijsttrekker, fractievoorzitter en raadslid voor het CDA in de gemeente Peel en Maas. Vanaf 2019 t/m 2022 lid van het dagelijks bestuur van het CDA Limburg, samen met de in 2021 opgestapte wethouder uit Venray Anne Thielen.


Jonathan Felix - VVD
Vanaf juni 2022 Kwaliteitsadviseur bestuurlijke besluitvorming bij concernstaf. Vanaf oktober 2020 burgercommissielid voor de VVD bij de provincie Limburg. Vanaf mei 2022 fractievoorzitter voor de VVD in Roermond. Eigenaar van eenmanszaak FELIX.

Sinds 2013 actief voor de VVD. Kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen Sittard-Geleen in 2014 en 2018 en Provinciale Staten in 2015 en 2019. Via het Traineeship Richting Zuid in 2020 en 2021 als programmamedewerker gedetacheerd bij de gemeente Venlo. Vanaf 2019 politiek medewerker en burgercommissielid van de Limburgse VVD.


Maartje Roelofs - VVD
Vanaf 2021 t/m 2023 beleidsondersteuner concernstaf. Op dit moment beleidsondersteuner Regio Noord-Limburg (samenwerkingsverband) voor de gemeente Venlo. In 2017 t/m 2018 burgerraadslid voor de VVD en van 2018 t/m 2021 fractievoorzitter van de VVD in de gemeente Cuijk. In 2023 kandidaat voor de provinciale staten Noord-Brabant (nr. 6). Sinds 2021 lid regionale commissie Raam Waterschap Aa en Maas.


Rick Koolen - VVD
Afstudeer stagiair bestuurskunde bij concernstaf sinds januari 2023. Sinds maart 2022 raadslid voor de VVD in de gemeente Helmond. In 2023 kandidaat voor de provinciale staten Noord-Brabant (nr. 29) en het Waterschap Aa en Maas (nr. 16).


Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN)
Zoals u wellicht weet is Antoin Scholten (ambtshalve) ook voorzitter van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Toch een belangrijke organisatie die vaak in de aandacht ondersneeuwt, zoals het Waterschap Limburg en de talloze gemeenschappelijke regelingen waar het toezicht vanuit de raad op de bedrijfsvoering veelal ontoereikend is (zie ook Greenport).

Antoin Scholten - VVD
Maakte begin jaren 80 als vicevoorzitter deel uit van het bestuur van de JOVD, samen met penningmeester Hans Veltkamp. Met deze makelaar uit Hattem richtte hij in 2005 de Generaal Hoeferstichting op. Doel: aankoop, restauratie en exploitatie van monumenten. Op de website en uit de jaarverslagen is echter maar een wezenlijk project te herleiden: boerderij De Middenhof in Terwolde. Het geld van de Generaal Hoeferstichting is grotendeels belegd in een lening aan Stichting Behoud IJsselhoeven die de boerderij beheerd en verhuurd als zorglocatie. Delen van de lening zijn door de jaren heen grotendeels kwijtgescholden. Hans Veltkamp is secretaris / penningmeester van beide stichtingen.

Antoin Scholten is niet te beroerd om vanuit zijn ambt zijn oude vriend te helpen:

Sinds kort is op de gemeentelijke website ook gepubliceerd dat burgemeester Antoin Scholten lid is van de Scoutingcommissie van de VVD Limburg. De scoutingscommissie heeft als opdracht ‘…het scouten en begeleiden van VVD-ers die bovenlokale ambities hebben. Of dit nu is als lid van Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten of als lid van een waterschap. De scoutingscommissies voeren hiertoe oriënterende gesprekken met leden. Ook potentiële wethouders (van buiten), burgemeesters en mensen die namens de VVD actief willen zijn in het maatschappelijk middenveld worden gescout en kunnen bij hen terecht.’


De gemeente Venlo geeft echter niet aan sinds wanneer hij deze functie vervuld en of er vanuit die functie verbindingen zijn met personen die voor de gemeente Venlo hebben gewerkt,op dit moment werken, of op enig andere wijze eraan zijn gelieerd. Het toezicht op nevenfuncties bevindt zich in de portefeuille van Antoin Scholten zelf, evenals Integriteit. Met inmiddels twee aangiftes bij het OM achter zijn naam had hij die normaliter allang moeten afstaan.

Carolien Angevaren - VVD
Eind 2022 werd bekend gemaakt dat Carolien Angevaren per 1 februari 2023 de nieuwe directeur van de Veiligheidsregio Limburg-Noord zou worden. Carolien Angevaren was destijds nog regionaal Commandant Brandweer en plaatsvervangend directeur Veiligheidsregio Utrecht. Ze is langdurig politiek actief voor de VVD. Van 1999 tot 2003 statenlid in Noord-Brabant. Van 2003 t/m 2006 burgercommissielid. Van 2006 t/m 2015 raadslid in de gemeente Cuijk, Vanaf 2015 lid van het algemeen bestuur bij het Waterschap Aa en Maas. In 2022 was ze nog kandidaat raadslid in de gemeente Heusden (nr. 9).

In 2019 ontving ze in een vergadering van de VVD Regio Zuid van het hoofdbestuur de Stikkerplaquette (minimaal 20 jaar een politieke functie vervullen).


Jeroen Hendrikx
Sinds 2021 werkzaam voor de Veiligheidsregio Limburg-Noord in diverse functies, voornamelijk m.b.t. crisisbeheersing. Van 2016 t/m 2017 secretaris van de JOVD. In 2016 ook kandidaat raadslid voor de VVD Venlo (nr. 10). Vanaf 2018 t/m 2022 fractieondersteuner van de VVD Venlo. Schreef in 2021 het partijprogramma voor de VVD Venlo. In 2019 stagiair bij de provincie Limburg. Van 2020 t/m 2021 werkzaam voor de Tweede Kamerfractie van de VVD. Vanaf 2022 commissielid van de VVD in Roermond. In 2023 kandidaat Statenlid voor de VVD (nr. 10).


Valt u als argwanende lezer iets op? Overeenkomsten, patronen? Het CDA en de VVD zijn ruim vertegenwoordigd in directie en concernstaf, op soms cruciale posities. Beide maakten echter geen deel uit van de coalitie 2018-2022 en de VVD doet dat nog steeds niet. Beide zitten qua populariteit ook in de lift naar beneden. Aanstellingen met een partijpolitieke nevenfunctie nemen echter niet af. De coalitie in Venlo zit ingeklemd tussen een VVD burgemeester en een VVD directeur / secretaris die naar verluidt ook actief fondsen werft. Het zal vast en zeker nooit een rol spelen. Iets met transparantie en nieuwe bestuurscultuur?

Niet alle beschikbare informatie is gepubliceerd. Er zijn nog talloze verbindingen tussen (top)ambtenaren en nevenfuncties waarbij stichtingen weer worden gesubsidieerd door de gemeente en de provincie. En onder de woordvoerders en communicatieadviseurs zijn ook enkelen die politiek actief zijn of waren. U kent ze vast.

U heeft afgelopen week misschien gestemd. Ambtenaren kunt u echter niet kiezen. Wel hun politieke nevenfuncties. Professioneel als ze zijn houden ze die natuurlijk buiten de deur.

Bovenstaande is een bijdrage aan de politiek-maatschappelijke discussie betreffende (mogelijke) onevenredige partijpolitieke vertegenwoordiging en oneigenlijke beïnvloeding binnen het openbaar bestuur op ambtelijk en bestuurlijk niveau, in het licht van (mogelijke) netwerkcorruptie.

Heeft u aanvullingen? Venlo Transparant ontvangt deze graag via het formulier.

Er wordt al een jaar gewacht op vrijgave van het feitenrelaas en het kortgeleden afgeronde onderzoek naar de gronddeals bij Grondexploitatiemaatschappij Californië bv: de verkoop van diverse percelen ver onder de gangbare prijs aan eigen directeur Lodewijk Burghout, geaccordeerd door oud-wethouder, oud-gedeputeerde en Greenportdirecteur Ruud van Heugten (CDA). Wat en wanneer aandeelhouders hebben geweten, met name die verantwoordelijk zijn voor toezicht en handhaving, is grotendeels onbekend. Het feitenrelaas ligt sinds december 2022 bij de provincie Limburg. Advocatenkantoor Drikzwager constateerde belangenverstrengeling.

Na publicaties in NRC en De Limburger schreef GS namens de gemeente Horst aan de Maas, Venlo en Venray, een indringende brief aan Ruud van Heugten, met daarin een waslijst aan opdrachten en vragen. De brief werd ondertekend door Gouverneur Emile Roemer en directeur / secretaris a.i. Tom Schulpen, voormalig directeur onder gedeputeerde Ruud van Heugten bij de provincie Brabant.

Brief aandeelhoudersinstructie 29 november 2022:

Kernopdracht is de volgende:

GS impliceert hier dat ook de eigen rol dient te worden onderzocht. Immers: genoemde gemeenten en provincie zijn zelf indirect aandeelhouders van Californië bv. De provincie zelfs twee keer via de NV LIOF (50%) en BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo (58,6%).

Directeur Lodewijk Burghout vertrok kort na de laatste transactie. Hij werd opgevolgd door Frans van Dijck, die eerder lid was van de Raad van Commissarissen en bovenop de deals zat. Zowel Frans van Dijck als de twee leden van de Raad van Commissarissen, Ko Remijnse en Jan Hulsen, stapten na het feitenrelaas op.

Persverklaring van 20 december 2022:

De aangestelde interim-directeur Frank Kessels schakelde na afstemming met de provincie Limburg in maart 2023 advocaat Frans Stibbe van Ivy advocaten in. Het feitenrelaas leverde volgens de aandeelhouders te weinig inzicht op en vrijgave ervan zou beeldvorming negatief beïnvloeden. Dus werd er gekozen voor nieuw onderzoek. Het exacte kader hiervan is niet algemeen bekend.

Afgelopen juni werd het onderzoeksplan en -protocol wel door GS en het college van B&W Venlo onder geheimhouding aan statenleden en raadsleden ter inzage gelegd. GS verstrekte echter ook een notitie van hun advocaten en een intern opgestelde tijdslijn. Venlo deed dat niet. Uitleg werd niet gegeven.

De Limburger meldde op 26 november jl. dat de rol van de aandeelhouders juist niet was onderzocht. Volgens de publicatie behoorde dat niet tot de opdracht. Dat is tegenstrijdig aan wat GS stelde in de eerdere brief aan Ruud van Heugten en wat het college van B&W Venlo in antwoord op vragen van GroenLinks schreef.

Beantwoording Artikel 44 vragen GL d.d. 20 juli 2023:

Wat natuurlijk boven water dient te komen is welke (directe en indirecte) aandeelhouders, op welke wijze van wat en wanneer op de hoogte waren en wat vervolgens met die informatie is gedaan. Waarom zijn Staten en gemeenteraden niet tijdig, correct en volledig geïnformeerd? Waarom is niet ingegrepen? Een mogelijk politieke doodzonde bij vier Limburgse bestuursorganen. Het feitenrelaas werd niet openbaar gemaakt, zelfs niet toen het in bezit was van de pers. Woo-verzoeken werden in absolute zin geweigerd, terwijl dat in strijd is met de wet en de uitgedragen nieuwe bestuurscultuur van de provincie Limburg. Er is weinig geleerd en niets veranderd sinds het opstappen van het college van GS in 2021.

Californië bv
Grondexploitatiemaatschappij Californië bv is een klein bedrijf met slechts enkele werknemers c.q. inhuur, opgezet met voornamelijk publieke middelen. Net zoals Greenport en talloze andere gemeenschappelijke (regionale) regelingen. Ambtenaren worden vanuit aandeelhouders (parttime) geplaatst en kosten worden verhaald. Er wordt verantwoording afgelegd, maar echt inzicht en controle is veelal afwezig vanwege de afstand, de gecreëerde complexiteit en de non-transparante houding.

Dit soort constructies zijn ook een beproefd middel om publieke controle middels de Wet Open Overheid (en voorheen de Wet Openbaarheid van bestuur) zoveel mogelijk tegen te gaan als de overheid zelf faalt. Subsidiekranen uit Brussel, Den Haag en Maastricht staan wagenwijd open, elk jaar vloeien miljoenen. Goed voor achterkamertjes, netwerken en inhuur van bevriende adviseurs en interim-managers, die na afloop verdwijnen en ergens anders weer opduiken.

Wat bijna altijd herkenbare patronen zijn in dit soort dossiers (vriendjespolitiek, belangenverstrengeling, fraude, corruptie, incompetent dan wel laakbaar handelen) is het in eerste instantie traineren en blokkeren van informatie als misstanden openbaar worden. Er wordt ingezet op het ‘managen’ van het dossier c.q. het beheersen van de mogelijke negatieve gevolgen, zowel bestuurlijk als in de beeldvorming. Daarmee koopt men tijd om niet te handhaven betrokkenen via de achter- of zijdeur te lozen. Het liefst met een fatsoenlijke regeling zodat ze hun mond houden.

Medewerkers
Wat opvalt aan de medewerkers van Californië bv is dat het een mix is van Limburgers en Brabanders, gedeeltelijk uit het netwerk van Lodewijk Burghout zelf, met vele nevenfuncties bij andere bv’s en projecten, en enkelen die tegelijkertijd voor de gemeente Horst aan de Maas werken. De opgestapte commissarissen zijn zwaargewichten uit het bedrijfsleven met een lange staat van dienst, ook met vele nevenfuncties. Aan kennis en ervaring lag het dus niet.

Lodewijk Burghout
Vanaf 2006 t/m 2021 directeur. Daarnaast sinds 2006 eigenaar van Burghout Projectmanagement bv met talloze nevenfuncties bij andere projecten: 2003-2020 directeur regionale Ontwikkelingsmaatschappij ROM-S in Brabant, 2008-2020 Projectmanager Tuinbouwontwikkelingsmaatschappij in Brabant, 2016-2022 Projectdirecteur Hydreco GeoMEC bv, alle in Brabant. In een verder verleden van 2000 t/m 2004 Project- en procesmanager gebieds- en vastgoedontwikkeling bij Grontmij.

Frans van Dijck
Lid Raad van Commissarissen van 2019 t/m 2021. Werd directeur na het vertrek van Lodewijk Burghout en stapte na het feitenrelaas in december 2022 alweer op. Lid van de VVD in de gemeente Bergen. Stond in 2022 nog op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen. Vanaf 2012 eigenaar van Frans van Dijck Consultancy bv voor interim-management. Vanaf 2007 ook commissaris en vanaf 2016 voorzitter van de RvC bij ABAB Accountants en adviseurs.

Ko Remijnse
Voormalig directeur Nunhems Zaden / Bayer Group. Eigenaar van Quartz Management bv. Sinds 1 januari 2020 ook commissaris bij Brightlands Campus Greenport Venlo B.V. en sinds 1 januari 2021 commissaris bij B.V. Campus Vastgoed Greenport. Benoemd door GS Limburg tot 2024 met nog talloze andere functies. Mocht in 2018 als voorzitter van de stichting EST Leudal 2018 het Europees schutterstreffen in Leudal organiseren.

Jan Hulsen
Voormalig directeur / eigenaar Oerlemans Foods. Sinds 1984 directeur Kleiberg Beheer bv. Voorzitter Raad van Toezicht stichting Openluchtmuseum De Locht in Horst.

Projectleiders en -managers
De Projectmanager Acquisitie en Verkoop (vanaf 2013) is vanaf 2019 tevens Procesmanager bij de gemeente Horst aan de Maas. Al sinds 1996 is hij directeur van zijn eigen Free Lauch projectmanagement bv. Hij stelde zichzelf op de website van Californië bv voor. Dat interview is inmiddels verdwenen maar nog te achterhalen. Daarbij valt het volgende op:

Niet alleen deze Projectmanager is naast zijn werkzaamheden voor Californië bv in dienst bij de gemeente Horst aan de Maas, ook de secretaresse van Californië bv is dat. Zelfs al 25 jaar. In een ook inmiddels verdwenen interview licht ze haar werkzaamheden toe:

Haar taken bij Californië bv duiden erop dat zij op directie- en RvC-niveau van alles op de hoogte is geweest, dan wel had kunnen zijn. Daarbij beheerde ze volgens eigen zeggen het archief, waar tijdens het onderzoek van bleek dat vele documenten er niet waren, en het onderzoek daardoor langer duurde. Althans, volgens een mededeling van portefeuillehouder Stephan Satijn (VVD).

De Projectleider Ruimtelijke Ordening was tot 2018 ook Projectmanager locatieontwikkeling bij BMC Advies en had daarnaast meerdere andere functies. Eerder werkzaam voor Grontmij en Arcadis. Zelf zegt ze over haar aanstelling in een interview uit 2013:

De Projectleider Realisatie was ook werkzaam voor Arcadis. Daar was hij zelfs al bij Californië betrokken. Sinds 2008 werkzaam bij DGA / De Essentie. Tussentijds werd ook een andere medewerker van De Essentie ingehuurd bij Californië bv.

Bovenstaande voorbeelden zijn niet de enige m.b.t. Californië bv en de gemeente Horst aan de Maas.

Vermoede misstanden
Is al die tijd geen enkel signaal afgegeven of melding gedaan i.v.m. mogelijke misstanden? Niet binnen Californië of Greenport, of bij een van de aandeelhouders? Is daar onderzoek naar gedaan? Binnen de gemeente Horst aan de Maas was men al sinds 2019 van de belangenverstrengeling op de hoogte. De provincie zou ook veel eerder dan de brief aan Ruud van Heugten kennis daarvan hebben. Gezien de vele overleggen en vergaderingen tussen de gemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Venray, en de netwerken waarin zowel Lodewijk Burghout als de commissarissen zich bewegen, zal meer dan aannemelijk e.e.a. hierover zijn gecommuniceerd. En als dit inderdaad is gebeurd, hoe is toen door de betrokkenen gehandeld? Er zijn talloze lijntjes tussen Californië, aandeelhouders, werknemers en bedrijven, met dubbele en driedubbele petten.

Daarbij waren in 2021 en 2022 twee meldpunten bestuurscultuur bij de provincie Limburg. Welke zaken zijn daar allemaal onder de aandacht gebracht? Dat is nooit bekend gemaakt. Wel is bekend dat in 2022 door een burger aangifte werd gedaan bij het OM en de programmamanager bestuurscultuur daarvan op de hoogte werd gebracht. Gouverneur Emile Roemer meldde de aangifte zelfs in de afhandelingsbrief aan de melder, maar liet zich daar verder niet over uit.

Media
Het is altijd opvallend dat overheid en politiek meestal pas in actie komen nadat in de media over misstanden is gepubliceerd. Voor Limburg betekent dat vaak NRC of De Limburger. Maar ook daar geldt dat meer niet dan wel wordt onderzocht en uiteindelijk wordt gepubliceerd. Er blijft veel liggen. De politiek zelf ontvangt natuurlijk geen signalen of meldingen, anders werden die wel aangekaart. Toch?

GS
Een ding is zeker, voor een melding over misstanden bent u bij de provincie Limburg aan het verkeerde adres. Gedeputeerde Stephan Satijn is portefeuillehouder (LIOF, Greenport et cetera) en heeft als wethouder in Venlo bewezen niet zuiver te zijn. Het is daarom van een ongekend cynisme dat hij, vanwege zijn portefeuille bedrijfsvoering, personeel en organisatie, ook verantwoordelijk is voor het organiseren van tegenwicht en tegenspraak in het kader van een gewenste nieuwe bestuurscultuur.

Maar ook gedeputeerde Léon Faassen (BBB) heeft wat uit te leggen. Van 2014 t/m 2022 was hij voorzitter van de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB), aandeelhouder van Californië bv. Hoewel geen portefeuillehouder, is hij bestuurlijk wel medeverantwoordelijk.

Léon Faassen ondertekende in 2021 als voorzitter van de LLTB mede de zienswijze inzake het ontwerp-weigeringsbesluit Californië V, gericht aan het Ministerie van EZK. Na enkele lichte aardbevingen in 2018 in de nabijheid van de installatie werd de winning van aardwarmte stilgelegd, met als gevolg dat Californië Lipzig Gielen Geothermie bv in 2020 failliet ging, een miljoenenschuld achterlatend. Een van de betrokken van het eerste uur en degene die het persbericht over het faillissement schreef was Lodewijk Burghout.

Het Ministerie van EZK is via de NV LIOF (50%) ook aandeelhouder van Californië bv. Gaat er vanuit het rijk ook nog een onderzoek komen, of loopt dat al stilletjes op de achtergrond? Horst aan de Maas is de enige gemeente die tot nu toe besloot een onderzoek op te starten en de eigen rol te onderzoeken. Venlo - zoals gebruikelijk - en Venray blijven achter. En over hoe onderzoeken worden uitgekleed en conclusies worden afgezwakt, weet u inmiddels alles van.

Californië, het beloofde land, blijkt uiteindelijk een olievlek. Het logische gevolg van een fossiele bestuurscultuur.

Emile Roemer (SP) is sinds 1 december 2021 Gouverneur van Limburg. Emile Roemer is portefeuillehouder Algemene Juridische Zaken. Hij is ook portefeuillehouder bestuurlijke en ambtelijke Integriteit. Emile Roemer werd aangesteld als wegbereider voor een ‘nieuwe’ bestuurscultuur. Althans, dat dacht iedereen. U heeft eerder meerdere malen tot in detail kunnen lezen over hoe dat in de praktijk uitpakte. Daarover is echter nog lang niet alles bekend.

Meldpunt
Onder Emile Roemer werd in 2022 het tweede meldpunt bestuurscultuur geopend om melders die ontevreden waren over de (non)behandeling door het eerste meldpunt, de mogelijkheid te bieden hun melding nogmaals onder de aandacht te brengen. Alle melders werden echter wederom het donkere provinciale moeras ingestuurd. Enkelen lieten het er niet bij zitten en schreven uitgebreide brieven aan PS en GS hoe dat in zijn werk ging. Ook Statenvragen van GL en PvdD mochten niet baten: de doofpotdeken daalde weer langzaam neer door dwangmatig wegkijken. Ondertussen hopten bestuurlijk verantwoordelijken die in 2021 moesten opstappen van baantje naar baantje. Iedereen stond erbij, keer ernaar, en greep (weer) niet in.

AKD
AKD is een van de grotere advocatenkantoren in Nederland, al ruim 13 jaar huisadvocaat van de provincie Limburg en adviseert en procedeert namens GS in talloze (politiek gevoelige) dossiers. Dossiers waar soms meldingen van integriteitsschendingen over zijn geweest of zelfs aangiftes in zijn gedaan. Dat kost de belastingbetalende Limburger veel geld. Daarbuiten wordt AKD regelmatig dan wel structureel ingehuurd door een aantal Limburgse gemeenten en het Waterschap. Een lappendeken aan bestuurlijke en financiële belangen dus. VT gaat een inkijk geven hoe lucratief die relaties voor AKD zijn en welke belangen op de achtergrond spelen.

Controlecommissie
In 2014 werd i.o.v. de controlecommissie van PS Limburg onderzoek verricht naar genomen maatregelen m.b.t. het terugdringen van externe inhuur. Stelselmatige inhuur van AKD vond al vanaf 2012 plaats.

Onderzoek effectiviteit maatregelen voor terugdringen externe inhuur d.d. 26 juni 2015:

Zoals u waarschijnlijk weet is Pels Rijcken de landadvocaat. In 2020 startte het OM een onderzoek naar miljoenenfraude door toenmalig bestuursvoorzitter Frank Oranje, die kort daarop zelfmoord pleegde. Ook de provincie Limburg verloor geld door de fraude bij Pels Rijcken. Dat meldde gedeputeerde Ger Koopmans (CDA) die een paar weken later zelf opstapte, vergezeld en gevolgd door het gehele college. Het was het begin van de gehele trits meldpunten, (pseudo)onderzoeken, en integriteitsschendingen die Emile Roemer simpelweg liet ‘rusten’, zoals die van Ger Koopmans.

Nederweert I
Wellicht heeft u 21 juni jl. een uitgebreid artikel in De Limburger gelezen over de jarenlang juridische strijd van een ex-ambtenaar van de gemeente Nederweert. Deze ex-ambtenaar voert al sinds 2009 procedures om de werkelijke reden van zijn ontslag, en de gehele gang van zaken daarna, boven water te krijgen. Klachten over het onbehandeld blijven door het college en het niet doorsturen van verzoeken aan de raad leidde uiteindelijk tot de onthulling dat het college - zonder bekend formeel besluit - geheimhouding had opgelegd aan de raad zonder de ex-ambtenaar daarvan in kennis te stellen. Er werd door de gemeente simpelweg niet geantwoord in strijd met wetgeving met als resultaat: meer brieven om opheldering. De raad liet het er, op een uitzondering na, bij zitten.

Vanwege de vele brieven werd de ex-ambtenaar als misbruiker en stalker weggezet en systematisch in een juridische dwangbuis gehesen. Ook de rechtbank Limburg ging hier in mee en legde niet alleen een algemeen contactverbod richting de gemeente op maar eveneens dwangsommen. Zorgvuldige afwegingen of een diepgaande toetsing bleef keer op keer uit - een uitzondering daargelaten. Rechter na rechter week niet af van voorgaande uitspraken van collega’s of deden er zelfs een schepje bovenop, soms met uitspraken tijdens de zitting die duiden op vooringenomenheid. U vraagt zich dan af: is hier sprake van tunnelvisie, zijn betrokken rechters niet kundig, of deugen ze gewoon niet?

De ex-ambtenaar was ook een van de 8 melders die openlijk kritiek uitten op het tweede meldpunt bestuurscultuur van Emile Roemer. Maar die luisterde niet.

Opmerkelijk: in het artikel van De Limburger spreken meerdere personen, al jaren vanuit hun functie en expertise betrokken bij deze casus, zich expliciet uit. Twee daarvan waren betrokken middels inhuur via de provincie Limburg, waaronder de voormalige Programmamanager van het meldpunt bestuurscultuur 2022. De algehele conclusie is eenduidig: de zaak stinkt, van voor tot achter. Een raadslid werd zelfs door de burgemeester onder druk gezet en geïntimideerd. Maar waarom is niet eerder naar deze personen geluisterd en vervolgens door verantwoordelijken niet ingegrepen? En als het hier al overduidelijk niet deugt, hoe zit dat dan met de andere meldingen?

In weekblad Elsevier van 6 mei 2023 werd Emile Roemer geïnterviewd. Daarin zegt hij over de meldingen het volgende:

Inderdaad, maar dat had niet alleen beter gekund, dat had zelfs gemoeten.

Follow The Money verhaalde in 2019 uitgebreid over het inzetten van advocatenkantoren in klokkenluiderszaken en/of arbeidsgeschillen: Capra: de pitbull van de overheid. In de casus van de ex-ambtenaar werden beide ingezet: zowel AKD als Capra. AKD factureerde van 2017 t/m 2020 € 353.000,- bij de gemeente Nederweert en stuurde aan op misbruik van recht. De totale kosten lopen inmiddels richting een miljoen, exclusief ambtelijke uren.

Geldverkwisting
Aangezien na de brief van de 8 melders en vragen vanuit de Staten er geen deugdelijke uitleg over de wijze van behandeling door de Gouverneur en het college werd gegeven, werden meerdere Woo-verzoeken ingediend. Een Woo-verzoek van de ex-ambtenaar werd door het college van GS volledig geweigerd, ook na bezwaar. In de conceptbrief en de definitieve brief van Emile Roemer aan hem stonden tegenstrijdigheden in de conclusies. Een tweede Woo-verzoek van een tweede melder werd opgesplitst in twee deelbesluiten, waarbij in deelbesluit 1 een honderdtal documenten werd verstrekt. Daaruit bleek dat een en ander weer op de ‘oude’ manier was afgedaan. Niks nieuwe bestuurscultuur.

In deelbesluit 2 werden alle verzochte documenten integraal geweigerd, ook na bezwaar. Het zou gaan om ’duizenden documenten’ terwijl op geen enkele wijze de zoekslag noch de documenten inzichtelijk werden gemaakt. Geen enkel document werd volgens de systematiek van de Woo (per deel) beoordeeld. Al snel bleek dat AKD advocaten hierbij was betrokken. Zie Update 15 augustus 2024.

En net als bij de inhuur van de Programmamanager bleek geld ook hier geen rol te spelen. Het besluit tot integraal weigeren werd al voor de inhuur door de provincie genomen. AKD diende enkel juridische onderbouwing aan te dragen en ondersteuning te leveren.

 
De opdracht aan AKD advocaten werd een week later ‘krachtens mandaat en volmacht’ bevestigd door clustermanager Concern H. Yazar.

Uit verstrekte documenten blijkt dat de provincie Limburg van oktober 2023 tot november 2024 een slordige € 36.000,- aan AKD advocaten heeft uitgegeven, enkel en alleen om in de bezwaarprocedure en richting beroep documenten onder deelbesluit 1 en alle documenten onder deelbesluit 2 integraal te blijven weigeren. Dat deze kosten inmiddels zijn opgelopen is meer dan aannemelijk; het beroep moet immers nog dienen. Schreef AKD in de bezwaarfase nog beide verweerschriften op eigen briefpapier, in de beroepsfase werd het verweerschrift door AKD ondersteunt en op briefpapier van de provincie ingediend, ondertekend door de clustermanager Concern die eerder de opdracht aan AKD verstrekte. De ‘nieuwe’ Limburgse bestuurscultuur in de praktijk.

Iedereen die met enige regelmaat een Woo-verzoek indient weet hoe de tactiek van de overheid werkt: vertragen door juridiseren, vrijgave van documenten zo moeilijk mogelijk maken en de verzoeker op achterstand zetten. Dat rechtbanken daarmee onnodig worden belast is een extra voordeel. Dan duurt het nog langer voordat het op zitting komt. De overheid laat zich daarbij al te graag gebruiken als melkkoe.


Bedenk wel, het cluster Algehele Juridische Zaken had het verzoek zelf kunnen afhandelen, maar gaf aan dat de inzet van AKD noodzakelijk was, wat nergens uit blijkt. Het besluit was immers al genomen. Het integraal weigeren van documenten onder de Woo is in de regel geleuter, niet begrijpelijk, en feitelijk ook onbehoorlijk door ook nog eens op zulke wijze publiek geld te verkwisten. Zou Emile Roemer en ondergeschikten het gewoon niet uit eigen zak moeten terugbetalen? Is hier niet sprake van misbruik, enkel en alleen om misstanden m.b.t. het meldpunt opzettelijk te verdoezelen?

In dossier Californië besloot GS na druk vanuit burgers, politiek en pers, een aantal geheime documenten onder de Wet Open Overheid actief te openbaren (Hoofdstuk 3 Woo). De wet biedt expliciet die mogelijkheid, maar het blijft een afweging van het bestuursorgaan. Maar waarom maakt de provincie daar zo goed als geen gebruik van? Zie punt 12.

Evenals dossier Californië is bij het Meldpunt bestuurscultuur sprake van een zwaarwegend algemeen belang dat gepaard gaat met maatschappelijk debat, het gaat immers om meldingen van (vermoede) misstanden m.b.t. de provincie, Limburgse gemeenten en het Waterschap. De melders kregen nul op rekest toen om uitleg en inzage werd verzocht op welke wijze onderzoek was verricht en conclusies tot stand waren gekomen. Meerdere melders maakten (tussentijds) bezwaar. De toegezegde ‘vertrouwelijkheid’ jegens de melders waar de provincie nu als weigergrond mee schermt, werd eerder misbruikt om de meldingen na het eerste meldpunt wéér te neutraliseren: Catch, Kill and Bury part 2. De casus Nederweert toont dat tot in detail aan.

Rechtbank Limburg
Mocht u ooit gedurende een procedure beroep indienen waarbij AKD advocaten of enig ander ingehuurd kantoor als gemachtigde van de tegenpartij betrokken is, let dan goed op welke rechter uw zaak behandelt. Het zou zomaar kunnen dat het gaat om een oud-advocaat die voorheen heeft gewerkt voor AKD of een ander kantoor, of daar anderszins aan gelinkt is. Dat de rechtspraak in Nederland niet naar behoren functioneert, vooral waar het gaat om procedures waarin de burger tegenover de overheid staat, is sinds het Toeslagenschandaal breed bekend. Maar daarvoor zijn er al de nodige onderzoeken en publicaties m.b.t. rechters en (de schijn van) belangenverstrengeling geweest. Alleen is dat niet bij iedereen bekend en zijn gegevens niet altijd openbaar. U dient dat vooral zelf uit te zoeken.

Bij de rechtbank Limburg werken een aantal rechters die eerder als advocaat voor AKD hebben gewerkt. Een van die rechters is ook nog eens getrouwd met een AKD advocaat. Diverse beroepen waar AKD middels documenten deel van uitmaakte of als gemachtigde optrad, werden behandelt door een oud-advocaat van AKD. Zeker zijn er integere en kundige rechters. Maar als keer op keer blijkt dat een rechter die zelf voor AKD heeft gewerkt zaken behandelt waar AKD een rol in speelt, daarover niet open is, en uitspraken vervolgens niet alleen getuigen van onkunde maar van systematisch weigeren van redelijke verzoeken en kennisnemen van bewijslast, en wetgeving en jurisprudentie daarbij worden genegeerd, dan kan de enige conclusie alleen maar zijn dat er iets grondig stinkt.

Martin Camp / Bolwaterstraat 31
In 2024 werd een beroep op alle inhoudelijke punten door de rechtbank Limburg ongegrond verklaard. Verweerder was de provincie Limburg. De casus draaide om documenten m.b.t. de verkoop van gemeentelijk vastgoed aan VVD-raadslid Martin Camp in Venlo en de (daarna) afgegeven ontheffing door GS. Voor de zitting was oud-Gouverneur Theo Bovens als getuige opgeroepen, maar die kwam niet en wist zich (schriftelijk) ook niets meer te herinneren. Een aantal opmerkelijke zaken die ook zijn opgenomen in het proces-verbaal:

• De rechter weigerde getuigen op te roepen om helderheid te verschaffen over besluitvorming en het (aantoonbare) gebrek aan documenten;
• De rechter weigerde de brief van oud-Gouverneur Theo Bovens aan het dossier toe te voegen;
• De rechter vond het niet aannemelijk dat er sprake was van vooringenomenheid (artikel 2:4 Awb) bij besluitvorming door gedeputeerden Ad Roest en Stephan Satijn, beiden eerder wethouder in Venlo;
• De rechter vond dat eiser het te doen was om waarheidsvinding en dit niet zag op de Wob;
• De rechter vond dat het advies van AKD uit 2016 niet zag op het intrekken van de verleende ontheffing aan Martin Camp;
• De rechter wilde geen antwoord geven op de vraag van eiser of zij als oud-advocaat van AKD (2011 t/m 2018) voor de provincie Limburg had gewerkt.

Had zij zich niet dienen te verschonen van deze zaak? Zeker, de rechter had ter plekke gewraakt kunnen worden, maar dat was al eens eerder in een andere zaak gebeurd, vanwege het niet willen horen van getuigen. Dat wrakingsverzoek werd afgewezen. In een later stadium werd de rechter alsnog gewraakt, met hetzelfde resultaat. Als het op transparantie en integriteit van rechters aankomt zijn er weinig mogelijkheden om iets te ondernemen. Ze zijn onafhankelijk, en het zijn altijd collega’s die oordelen.

Nederweert II
Ook in de casus van de ex-ambtenaar bleek dezelfde rechter en oud-advocaat van AKD meermaals betrokken bij procedures met AKD als gemachtigde van de gemeente. De ex-ambtenaar was hier niet van op de hoogte en werd ook niet actief geïnformeerd. Betreffende rechter greep zelfs tijdens een zitting, na schorsing, achter gesloten deuren bij een andere rechter in. Uitspraken waren telkens in het nadeel van de ex-ambtenaar. Dat daar in veel gevallen niets van deugde kunt u nalezen in het artikel van De Limburger d.d. 21 juni 2025.

Tafelronde
FTM publiceerde recent een artikel over ‘informele genootschappen’, waaronder De Tafelronde (voor mannen). Ook in Limburg opereren dat soort clubjes: u vindt er rechters, advocaten, politici, ambtenaren en ondernemers. Die netwerken natuurlijk alleen in sociale zin en dienen enkel het algemeen maatschappelijk belang. Voor vrouwen is er een apart clubje: de Ladies’ Circle. Beide hebben meerdere afdelingen in Limburg waaronder Roermond en Maastricht.

Systeemcorruptie
U heeft de laatste jaren meer dan genoeg kunnen lezen over netwerkcorruptie. Over systeemcorruptie (Trias Politica) nog vrij weinig. Het is niet alleen in bestuurdersland waar men elkaar de hand boven het hoofd houdt, zoals Emile Roemer deed met Ger Koopmans, of Theo Bovens met Martin Camp en Antoin Scholten, en Antoin Scholten weer met Stephan Satijn. Die carrousel draait ook bij de rechtspraak en het OM. Belangen waar u geen weet van heeft en ook geen weet van mag hebben, spelen op de achtergrond en worden besproken en besloten in een achterkamertje en in de wandelgang. U dient beeldvorming niet negatief te beïnvloeden en carrières niet te beschadigen. Meldpunten en onderzoeken zijn er voor de schone schijn. Documenten dienen te blijven liggen waar ze zijn. U mag procederen, maar gelijk hebben en gelijk krijgen mag niet ten koste gaan van een al onbetrouwbare overheid. Die helpt zich als rechtsstaat zelf wel om zeep.

Wordt vervolgd.

Het is inmiddels twee maanden geleden dat De Limburger berichtte over de deal tussen benadeelde en aansprakelijk gestelde partijen in fraudedossier Californië. Nadat de rechter in september 2024 oordeelde dat de Grondexploitatiemaatschappij € 14,8 miljoen (exclusief wettelijke rente) moest terugbetalen aan tuinders die hun grond te goedkoop hadden verkocht - ver onder de prijs die directeur Lodewijk Burghout aan zijn werkgever betaalde - wordt dit nu onderling geregeld met een schijntje: € 2 miljoen. Niemand wordt verder verantwoordelijk gehouden.

Er is de laatste paar jaar veel over geschreven, onderzocht, maar vooral ook geheim gehouden: door de gemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Venray, maar voorop en onder regie van de provincie Limburg. Vanuit raads- en statenleden is het sinds het bekend worden van de deal stil. Erg stil.

Het OM laat na diverse aangiften nog steeds op zich wachten. Lodewijk Burghout wil mogelijk uitleg geven in Horst aan de Maas, maar vreemd genoeg zit niet iedere partij daar op te wachten. Wie weet wat hij nog allemaal kan vertellen over medeweten en betrokkenheid van Limburgse bestuurders, in dit dossier en andere. Hij werkte er immers lang genoeg.

Decharge verlening
We gaan terug naar de fameuze vergadering van aandeelhouder Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo waar decharge werd verleend aan de Raad van Commissarissen en het bestuur van Grondexploitatiemaatschappij Californië. Wie was daar aanwezig en dus volledig op de hoogte over de voorkennis, bevoordeling en belangenverstrengeling?

Van bovenstaande aanwezigen zijn de meesten noodgedwongen vertrokken. Wethouder Jan Loonen (CDA) stapte kort na de vergadering op vanwege dossier Loobeekdal dat tot de dag van vandaag alleen verdere schade voor de omgeving oplevert. Betrokken overheden: gemeente Venray, Waterschap Limburg en de provincie Limburg. Wethouder Rudy Tegels (CDA) stapte in 2022 op na een niet gemelde affaire met een ondergeschikte ambtenaar, waarna de echtgenoot van de ambtenaar als inhuur bij de gemeente Beesel aan de kant werd gezet.

Ruud van Heugten werd onder druk van de provincie Limburg eind 2023 eruit gewerkt. De voltallige Raad van Commissarissen stapte daarna per 1 januari 2024 op. De twee eerstgenoemden zitten er nog: wethouder Erwin Boom (PvdA) van de gemeente Venlo en directeur Diederik Timmer van de provincie Limburg. Wat Venlo betreft is dat niet gek. In Venlo heerst een fundamenteel gebrek aan zelfreflectie en zelfreinigend vermogen. Integriteit en transparantie is er niet en zal er vrijwillig ook niet komen, daarvoor wordt de rotte bestuurscultuur te breed in de organisatie en in de politiek gedragen. In Venlo is fatsoen een kwestie van wegkijken en zwijgen.

Maar wie is Diederik Timmer die bij de dechargeverlening zat toen het kort daarvoor opgestapte college van GS nog ingevuld moest worden? Stephan Satijn (VVD) werd immers pas twee maanden later gedeputeerde en portefeuillehouder.

Diederik Timmer
Diederik Timmer heeft een eigen bedrijf: Timmer & Partners project & Interim management BV. In 2016 werd hij ingehuurd door Waterschap Peel en Maasvallei als programmamanager versnelling dijkversterking voor Noord- en Midden-Limburg. Over de hoogte van zijn vergoeding ontstond destijds commotie. De Ondernemingsraad vond € 180,- per uur ‘buitensporig’ aangezien er dat jaar een fusie tussen de Limburgse waterschappen aanstaande was. Na de fusie bleef hij bij het Waterschap Limburg aan t/m eind 2019.

Begin 2019 werd publiekelijk aangekondigd dat Timmer per 1 september 2019 directeur bij de provincie Limburg zou worden. In 2022 werd provinciesecretaris Guido Derks aan de kant gezet en tijdelijk ‘kwartiermaker’ bij de Einstein Telescope. Directeur Tom Schulpen werd waarnemend algemeen directeur / secretaris. Die ging echter begin 2025 met pensioen. Volgens eigen opgave nam Timmer het vanaf december 2023 van hem over. Vanaf april 2023 was Timmer vanuit de directie al ambtelijk opdrachtgever voor Ontwikkelbedrijf Greenport.

Banencarrousel
Trouwens, niet getreurd voor Guido Derks, want sinds 1 januari 2024 is hij weer terug in zijn oude functie als algemeen directeur / secretaris, dit keer bij de provincie Noord-Brabant. Opmerkelijk: ook de begin 2024 uit zijn functie gezette griffier van de gemeente Venlo werkt sinds kort als (waarnemend) griffier voor de provincie Noord-Brabant. VT wees eerder al uitgebreid op de innige uitwisseling van personen tussen beide provincies.

Benoeming
Recent stuurde gedeputeerde Stephan Satijn namens het college een brief naar provinciale staten. Satijn is portefeuillehouder bedrijfsvoering, waar personeel en organisatie onder valt.

Mededeling portefeuillehouder inzake herijking profiel en structurele benoeming Provinciesecretaris / Algemeen directeur d.d. 1 december 2025:

Timmer lijkt daarmee verzekerd van een gouden carrière en financieel gezonde toekomst. Met Satijn heeft hij sinds zijn aanstelling een nauwe band, niet alleen vanwege de portefeuille Greenport. Hij vergezelde bijvoorbeeld Satijn in 2022 bij een bezoek aan de internationale Fachmesse für lmmobilien und lnvestitionen Expo Real in München, waar Satijn al sinds zijn wethouderschap in Venlo bezoeker van is.

OM en geheimhouding
Terug naar dossier Californië. Wie werd op de hoogte gehouden over de lopende onderzoeken vanuit de Grondexploitatiemaatschappij en aandeelhouder Greenport, en wie zat vanuit de aandeelhouders van Greenport meermaals aan tafel met het OM?

Weer een ons-kent-ons. Emile Roemer gaf eerder publiekelijk aan dat niet zo bezwaarlijk te vinden. Maar ook als het gaat om mogelijke strafvervolging? De directeur die zelf over de decharge besliste kreeg als accountmanager alle info over lopende onderzoeken voorgeschoteld en keuvelde ook nog eens met het OM. Wanneer is voor al dit gesjoemel eens iemand politiek verantwoordelijk? De Limburgse Staten waren al in 2023 alle geheimhouding zat. Met de Californië deal en de benoeming van Diederik Timmer lijkt de deksel nu definitief op de doofpot. Limburg is onder Emile Roemer terug bij af.

En waarom zat wethouder en portefeuillehouder Erwin Boom niet aan tafel met het OM, maar burgermeester Antoin Scholten? Waarom zat Gouverneur en portefeuillehouder Integriteit Emile Roemer niet aan tafel met het OM, maar gedeputeerde Stephan Satijn? Twee Venlose VVD’ers die vanaf 2012 t/m 2018 elkaars collega’s waren en waar over beiden intern meerdere meldingen werden gedaan. Tegen Scholten werd zelfs twee keer aangifte gedaan, waar niemand echter wat van wil weten. Was er in 2022 vanuit Horst aan de Maas ook niet een melding bij het Meldpunt bestuurscultuur? Het overgrote merendeel van de documenten over hoe meldingen werden getoetst en behandeld wil de provincie niet vrijgeven.

Geheim
Tegelijkertijd met het bekend worden van de deal stuurde het college van GS een brief naar provinciale staten en legde gelijk geheimhouding op onderliggende stukken op. Het zou ook niet.

Brief GS aan provinciale staten inzake stand van zaken Californië BV d.d. 13 oktober 2025:

Is het onredelijk om te stellen dat onder Gouverneur Emile Roemer nog nooit zoveel geheim werd verklaard en die houding slechts een kille voortzetting is van de bestuurscultuur onder Theo Bovens (CDA) en Ger Koopmans (CDA)?

Zoals u kunt zien in het geval van Diederik Timmer wordt u in Limburg beloond als u direct betrokkene bent maar wel uw mond houdt. Doet u dat niet dan wordt u persona non grata. U verwordt tot een tweede- of zelfs derderangsburger. Ook onder SP-coryfee Emile Roemer. Want u weet het: als het om transparantie en integriteit gaat telt elke Limburger namelijk geheel niet.

Heeft u informatie over misstanden, vriendjespolitiek, (schijn van) belangenverstrengeling, fraude en corruptie? Kanaliseer het richting betrouwbare pers (!) of gooi het op sociale media. Publiceer. Want de Limburgse overheid slikt het niet.

U heeft eerder - hier en hier - de nodige kritiek op het (disfunctionerende) Meldpunt bestuurscultuur 2022 van de provincie Limburg kunnen lezen. Dat Meldpunt werd ingesteld na het witwasdebacle van de Commissie Visser met ondersteuning van bureau Berenschot.

Na schriftelijke vragen van GroenLinks en Partij voor de Dieren liet GS weten zich niet in de kritiek te herkennen en zette er een streep onder. GS verwees zelfs terug naar het witwasdebacle van de Commissie Visser. Dat was te verwachten gezien de fossiele ambtelijke houding die onder Gouverneur Emile Roemer standhield en zich langzaam maar zeker steeds meer openlijk obstructief en manipulatief ontwikkeld.

Met ambtenaren die misstanden (mede) hebben veroorzaakt of deze in stand hebben gehouden door op de deksel van de doofpot te gaan zitten, en daarna ook nog eens bij de behandeling van meldingen over die misstanden betrokken zijn, los je die misstanden immers niet op en verander je ook niets aan de heersende bestuurscultuur. Een Meldpunt dat aantoonbaar de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur wel van toepassing acht op een frauderend raadslid maar niet op een klokkenluider, is natuurlijk door en door rot en staat enkel voor rechtsongelijkheid en klassenjustitie.

Antwoorden GS op vragen GL/PvdD inzake Meldpunt bestuurscultuur d.d. 22 augustus 2023:

Het ‘deskundig dossier-onderzoek’ door de Commissie Visser, waar GS onder Vraag 7 naar verwijst, hebben de melders nooit uitleg over of inzage in gehad. Dat was juist onderdeel van de kritiek op het 1^ste Meldpunt. Zover de zorgvuldigheid van GS.

Als behandelaar van bovenstaande openbare brief staat de Programmamanager bestuurscultuur vermeld. Kritiek op zijn functioneren mag hij dus zelf (ambtelijk) pareren. P. Hordijk staat in meerdere openbare brieven en het Werkplan bestuurscultuur die naar PS zijn gestuurd vermeld. Alle zijn gerelateerd aan integriteit en (het meldpunt/programma) bestuurscultuur. Daar was hij ook voor ingehuurd. De provincie Limburg publiceerde ook e-mails van hem met een melder, met leesbare naam, functie en e-mailadres, op de eigen website. Dat was zelfs op eigen verzoek, gericht aan de griffie t.b.v. PS.

Vaste jurisprudentie is dat namen van extern ingehuurde rechtspersonen op facturen en in overeenkomsten door het bestuursorgaan leesbaar worden verstrekt. Ook als de familienamen dezelfde is als die van de bedrijven. Er is immers sprake van beroepshalve functioneren / beroepsmatig handelen: ‘De rechtbank geeft eiser ook geen gelijk in zijn standpunt dat er teveel privégegevens openbaar zijn gemaakt. De naam van eiser is namelijk wel weggelakt. Hier geldt echter dat eiser met zijn (familie)naam aan het handelsverkeer deelneemt en het woonadres ook zijn bedrijfsadres is. Het is vaste rechtspraak dat die gegevens dan niet vanwege de privacy geheim gehouden kunnen worden.’

Na een Woo-verzoek m.b.t. het Meldpunt bestuurscultuur 2022 zijn na bijna 11 weken een eerste honderdtal documenten verstrekt. In alle documenten is de naam van de Programmamanager bestuuurscultuur zwartgelakt. Ook de naam van de rechtspersoon waar hij mede-eigenaar van is. Het toont het gebrek aan basiskennis en jurisprudentie, dan wel de bewuste obstructie m.b.t. reguliere transparantie en de Wet open overheid sinds de behandeling van en besluiten op Woo-verzoeken door met name topambtenaren van de clusters Concern en Kabinet in mandaat ter hand zijn genomen. De facto gaat de provincie Limburg de laatste tijd er qua transparantie alleen op achteruit.

Duidelijk was al dat de meldingen bij het Meldpunt bestuurscultuur 2022 voornamelijk ambtelijk werden afgehandeld. Inmiddels is ook duidelijk dat grotendeels dezelfde topambtenaren daarbij betrokken waren. Topambtenaren die ook weer deel uitmaakten van meldingen en gedurende het traject bij het Meldpunt meerdere rollen vervulden, o.a. in gesprekken en in parallel lopende procedures waarin de provincie zelf partij was. Procedures die weer samenhingen met de meldingen (bewijslast).

Verder is gebleken dat tussen de advisering van de Programmamanager en de conclusies in de brieven die ondertekend door Gouverneur Emile Roemer naar de melders zijn gestuurd, tegenstrijdigheden voorkomen.

Vacature
Het directieteam (DT) van de provincie Limburg besloot op 17 januari 2022 een Programmamanager bestuurscultuur en integriteit in te huren met een budget van € 195.000,- (excl. BTW). Daarnaast blijkt er nog een enkelvoudige onderhandse aanbesteding te hebben plaatsgevonden à € 20.000,- i.v.m. een (al uitgevoerd) onderzoek naar integriteit en bestuurscultuur. Daarbij ging het om ‘Ophoging n.a.v. de tussenevaluatie.’ Verantwoordelijk is het cluster Concern met directeur C. van der Weijden als mandaathouder.

Verder werd er nog een werkbudget van € 95.000,- vastgesteld voor het Werkplan programma bestuurscultuur, ‘…primair bedoeld voor het kunnen inhuren van externe ondersteuning bij het afhandelen van ingediende meldingen, en eventueel ook in te zetten voor situaties waarin mediation noodzakelijk is of voor andere specifiek deskundigheid.’


Een naam die vroeg opduikt is die van directeur Tom Schulpen: ‘De directie heeft behoefte aan versterking op dit onderwerp in de vorm van een programmadirecteur bestuurscultuur/integriteit. Dit idee is ook reeds door Tom Schulpen afgestemd met de CdK en GS.’

Over deze afstemming met de CdK en GS is geen document verstrekt. Tom Schulpen is sinds 2019 directeur Bedrijfsvoering en Financiën bij de provincie Limburg. Daarvoor was hij vanaf 2004 t/m 2019 directeur bij de provincie Brabant met enkele nevenfuncties in het Limburgse.

Aanbesteding
De vacature werd meervoudig onderhands aanbesteed. Kandidaten werden op 3 februari 2022 uitgenodigd een offerte in te dienen. Uiterste inschrijving was 17 februari 2023. Twee partijen schreven in, waarvan een P. Hordijk: directeur en mede-eigenaar van Hordijk & Hordijk. Diezelfde dag werden de offertes doorgestuurd naar de Kabinetschef en de clustermanager Concern. Een dag later verstuurde de Kabinetschef al een beoordelingsdocument terwijl de gesprekken nog moesten plaatsvinden.

Overeenkomst
P. Hordijk werd in eerste instantie van 8 maart tot 7 september 2022 ingehuurd, met de optie om de termijn met twee maal 3 maanden te verlengen (tot 7 december 2022 en 7 maart 2023). Verwachte inzet per week: 30 uur / 0,75 fte. Leidend was de economisch meest voordelige inschrijving. Het maximum uurtarief werd door de provincie Limburg vastgesteld op € 153,- (excl. BTW). Onduidelijk is of dit ook het overeengekomen uurtarief is: die is in verdere documenten natuurlijk zwartgelakt.

In een meldformulier van 4 april 2202 werd vermeld dat hoewel de verwachting was dat de opdracht onder de Europese drempelwaarde van € 215.000,- zou blijven, deze daarover heen zou gaan: € 218.400 excl. BTW.

 
Scan groep
In de verstrekte documenten wordt bevestigd dat vanaf het openstellen van het nieuwe meldpunt in april t/m 31 mei 2022, door een kleine grotendeels topambtelijke ‘scan groep’ de meldingen in kaart zijn gebracht en worden geclassificeerd. Daarbij gaat het om de Kabinetschef, de clustermanager Algehele Juridische Zaken, en een zwartgelakte persoon, wellicht de Programmamanager. Korte tijd later is sprake van vier personen die deze taak uitvoeren.


Kosten

1^ste Verlenging
Op 4 augustus 2022 werd de inhuur voor de 1^ste keer verlengd. Per abuis was in de overeenkomst een foutieve einddatum opgenomen (8 maart tot 1 juli 2022). Die werd nu hersteld (15 september) met als einddatum 15 december 2022.


2^de Verlenging
Eind december volgt de 2^de verlenging. De dagen en uren worden gereduceerd. Dat is ook terug te vinden in de facturen die van februari t/m mei tweemaandelijks worden ingediend. Nieuwe einddatum is 10 maart 2023. Brief directeur C. Van de Weijden d.d. 21 december 2022:

Over december 2022 en januari 2023 zijn echter geen facturen verstrekt. Wil dat zeggen dat de Programmamanager toen niet heeft gewerkt? Zeer zeker niet. In december werden door hem nog aantoonbaar gesprekken gevoerd.

Wijziging DT
Per 1 februari 2023 werd Peter Díez als provinciesecretaris / algemeen directeur aangesteld. Peter Díez is afkomstig van de Algemene Bestuursdienst (ABD) en volgde Guido Derks en (a.i.) Tom Schulpen op. Directeur en mandaathouder C. van der Weijden vertrok per april 2023 en werd opgevolgd door C. Deben, een oudgediende binnen de provincie. In een persbericht van oktober jl. werd door de provincie meegedeeld dat Peter Díez zijn functie per 1 december 2023 ter beschikking stelt en er binnen het DT qua taken verschuivingen zullen plaatsvinden.

Een week voor afloop van de 2^de verlenging meldde de clustermanager Concern aan provinciesecretaris / algemeen directeur Peter Díez dat er op een verdere inhuur tot einde van het kalenderjaar werd aangestuurd. De huidige Programmamanager was al geïnformeerd en had ook al toegezegd. Hij gaf ook aan dat naast Limburg er tot en met ‘medio 2024’ ook nog een opdracht voor Brabant liep. Voor de verdere inhuur was wel een nieuwe aanbestedingsprocedure nodig. Peter Díez ging akkoord.

De aankondiging van de 2^de aanbesteding volgde op 29 maart 2023 en sloot na twee weken. De teammanager Concerncontrol meldde dat er drie offertes waren binnengekomen, met de huidige Programmamanager weer als Economisch meest voordelige. De 2^de overeenkomst werd begin mei 2023 getekend. De inhuur zou plaatsvinden van 8 mei tot 8 december 2023 (7 maanden i.p.v. 6 maanden), met weer de optie om twee maal 3 maanden te verlengen (tot 7 maart en 7 juni 2024). De verwachte inzet per week werd gereduceerd naar 25 uur / 0,65 fte. Het maximum uurtarief werd bij de aanbesteding door de provincie vastgesteld op € 140,- (excl. BTW). Het budget voor deze opdracht bedroeg € 182.000,- (excl. BTW). De Programmamanager mocht ook bijklussen.

Op 26 juni 2023 gaat het DT akkoord met de verdere inhuur van P. Hordijk t.w.v. € 182.000,- excl. BTW. Dit bedrag is opgesplitst in € 98.000,- (tot 8 december 2023) en € 42.000,- voor elke verlenging. De totale opdracht overtreft verre de eerder door het DT geschatte opdrachtwaarde van € 140.000,-.

Buiten de maanden december 2022 en januari 2023 verstrekte het college ook geen facturen over de maanden juni en juli 2023. Het Woo-verzoek is op 25 augustus ingediend. Facturen over augustus t/m oktober 2023 vallen daarom (formeel) buiten de reikwijdte van het verzoek. Het is echter bekend dat de Programmamanager bestuurscultuur nog in november 2023 werkzaamheden voor de provincie verrichtte.

Europees drempelbedrag
Het Europees drempelbedrag voor Leveringen en Diensten aan de decentrale overheid bedraagt in 2022 en 2023 € 215.000,- (excl. BTW). Verlengingen dienen daarbij te worden opgeteld, evenals opvolgende opdrachten. De 2^de aanbesteding heeft betrekking op exact dezelfde vacature met het uitvoeren van dezelfde werkzaamheden. Opdrachtnemer was dezelfde (rechts)persoon.

De provincie Limburg gaf zelf al bij de 1^ste aanbesteding op 4 april 2022 aan dat hoewel de verwachting was dat de opdracht onder de Europese drempelwaarde van € 215.000,- zou blijven, deze inclusief de optiejaren daarover heen zou gaan: € 218.400 excl. BTW. Men ging toen uit van 6 maanden met optie tot verlenging van twee maal 3 maanden. Bij de 2^de aanbesteding zou daarom cumulatief sprake zijn van een buitenproportionele overschrijding van het Europees drempelbedrag.

Aantoonbare kosten
Facturen € 192.640,- (excl. BTW) / € 233.094, - (incl. BTW) exclusief de maanden december 2022, januari, juni, juli, augustus, september en oktober 2023.

Viel u trouwens iets op? De 2^de verlenging van de 1^ste overeenkomst eindigde 10 maart 2023. De 2^de overeenkomst begon op 8 mei 2023. Volgens de verstrekte documenten was er in die tussenperiode geen overeenkomst. Wel werden facturen ingediend.

Ons-kent-ons
Zoals vermeld werkte directeur Bedrijfsvoering en Financiën Tom Schulpen eerder voor de provincie Brabant. Van 2004 t/m 2019 als directeur Middelen en directeur Europese programma’s. Daar was P. Hordijk jarenlang, van 2006 tot 2010 en van 2011 t/m 2014, zijn directe en ondergeschikte collega.

Uitwerking Kadernota en speerpunten ICT-beleid Provincie Brabant 2013-2015:


De komende tijd krijgt u niet alleen meer te lezen over hoe het Meldpunt bestuurscultuur 2022 heeft ge(dis)functioneerd, maar ook over ‘grensoverschrijdend netwerken’ tussen de provincies Limburg en Noord-Brabant en welke personen daarbij telkens opduiken. Spoiler: het is al bekend dat oud-algemeen directeur / provinciesecretaris Guido Derks, die onder Gouverneur Emile Roemer het veld moest ruimen, per 1 januari 2024 is benoemd tot algemeen directeur / provinciesecretaris van Noord-Brabant. Daar werkte hij eerder van 2004 t/m 2011.

U heeft vast weleens gehoord over de integriteitsindustrie. U heeft vast ook weleens gehoord over netwerkcorruptie. Misschien kan de Zuidelijke Rekenkamer eens onderzoek doen naar ‘grensoverschrijdend netwerken’ tussen beide provincies en daarbij de weerbaarheidsscan inzetten, maar dan op directie- en managementniveau. Het is meer dan aannemelijk dat die niet alleen goedkoper maar ook veel effectiever zal zijn.

Update 15 augustus 2024
Inmiddels is de Woo-procedure om documenten m.b.t. het meldpunt en het programmateam bestuurscultuur 2022 openbaar te krijgen in de beroepsfase aanbeland. Het college van GS weigerde zowel in deelbesluit 1 als in deelbesluit 2 talloze documenten (‘duizenden’) in absolute zin. Het blijft dus nog gissen op welke wijze de meldingen zijn beoordeeld. Een aantal zaken zijn inmiddels wel helder.

In het na bezwaar ingediende 1^ste verweerschrift d.d. 12 maart 2024, bevestigd de inmiddels ingeschakelde huisadvocaat AKD, dat de inhuur van de programmamanager niet op elkaar aansloot, en er feitelijk een gat zat tussen de overeenkomsten van 10 maart 2023 en 8 mei 2023. AKD praat dit recht door te wijzen op ‘een mondelinge overbruggingsovereenkomst.’ In genoemde periode werden door de programmamanager gewoon werkzaamheden verricht, maar documenten daarover zijn er volgens AKD niet.

De twee door AKD ingediende verweerschriften zijn samen goed voor 30 pagina’s. Een snelle rekensom leert dat de twee betrokken advocaten een flinke factuur hebben moeten indienen, uitgaande van een minimum aantal uren per pagina, met een gemiddeld uurtarief gerekend naar 2024. Het mag de provincie Limburg (u dus, beste lezer) wat kosten.

Rapport van de Commissie onderzoek advocaatdiensten aan de Staat d.d. 30 november 2022:

Blijkbaar is het college van GS huiverig voor transparantie over wat er allemaal is misgegaan bij het meldpunt. Lerend vermogen na de bestuurscrisis van 2021 is er simpelweg niet. Vraag is of er ooit een oprechte intentie is geweest om tot een nieuwe bestuurscultuur te komen? Er is eerder sprake van een consistente archaïsche mentaliteit gevolgd door botte machtspolitiek, die enkel kan leiden tot nieuwe integriteitskwesties, zoals de alsmaar uitdijende dossiers Californië (Horst aan de Maas), Greenport Venlo en Loobeekdal / Loonen (Venray) in de praktijk al laten zien. Laat staan de dossiers waar pers en politiek nog (steeds) niet aan willen.