Displaying items by tag: bevoordeling

Staatssteun en de-minimis
In deel II werd al aangestipt dat bij het doorzetten van de provinciale subsidie, waar het gaat om Berden, er mogelijk sprake zou kunnen zijn van staatssteun. Aangezien de firma/familie Berden als partij over tientallen bv’s beschikt waar al dan niet dezelfde bestuurders bij betrokken zijn en verdere onderlinge financiële belangen kunnen spelen, is de vraag of de voorwaarden wel worden nageleefd.

Bij Berden zou een oplossing voor de hand liggen: het toegezegde bedrag à € 365.000,- splitsen en uitkeren aan twee verschillende (rechts)personen. In dit geval aan Somnus Venlo BV en G. Berden, beiden (deel)eigenaar van percelen van het parkeerterrein Gommans. De andere (deel)eigenaren: Antares (25 parkeerplaatsen), Berden Beheer BV, en de gemeente Venlo.

Voor het doorzetten van de subsidie is een door de ontvanger te ondertekenen de-minimisverklaring nodig. Daarmee stemt die in met de voorwaarden opgenomen in de Verordening inzake de-minimissteun vastgesteld door de Europese Commissie. De (rechts)persoon mag maximaal € 200.000,- steun ontvangen, cumulatief over drie belastingjaren, van alle (afzonderlijke) overheidsorganen. De gemeente Venlo is door deze verklaring ook bevrijd van de plicht om deze steun te melden.

In een interne email van de Projectleider van de gemeente Venlo van 13 februari 2019 werd aangegeven dat er sprake is van een collegebesluit inzake een DAEB-steunmaatregel (Diensten van Algemeen Economisch Belang). Daar ligt het drempelbedrag hoger, namelijk € 500.000,- over een periode van drie belastingjaren. DAEB zijn diensten die zonder steun van de overheid niet of niet onder economisch aanvaardbare voorwaarden zouden worden verricht.

In een door Boels Zanders opgestelde memo t.b.v. Somnus Venlo BV en gericht aan de gemeente Venlo van 10 mei 2019 is een uitgebreid pleidooi opgenomen voor de DAEB-maatregel. Dat pleidooi wordt echter niet opgevolgd. De door te zetten subsidie voor Antares wordt daar in 2021 wel onder geschaard.

De-minimis verklaring
In dossier Centrumplan Blerick komen, zover bekend, drie de-minimisverklaringen voor, alle drie ondertekend door Somnus Venlo bv. Een uit 2014, een uit 2019 en een uit 2021. Deze zijn telkens aangepast vanwege vertragingen in het project. De laatste de-minimisverklaring dateert van 15 april 2021 en vermeld weer een maximaal bedrag van € 200.000,-. Deze geldt voor de jaren 2019, 2020 en 2021.

Uit de ondertekende de-minimisverklaringen:

Bovenstaande is in het licht van de vele Berden bv’s natuurlijk niet alleen interessant, maar ook erg belangrijk. Welke (financiële) belangen zijn of waren er onderling? En maken of hebben dezelfde bestuurders deel uitgemaakt van dezelfde bv’s? Welke bestuurder heeft namens welke bv telkens onderhandeld met de gemeente Venlo? En onder steun valt niet alleen subsidie, maar bijvoorbeeld ook een lening of een garantie. Of een ruil met gesloten beurs.

Grondruil
De gemeente Venlo is op 13 april 2005 een grondruil met Berden overeengekomen, als onderdeel van een vastgoedaankoop. De grondruil heeft betrekking op de compensatie voor 10 parkeerplaatsen van Berden op de Carleysplaats. De helft van die parkeerplaatsen verkrijgt Berden d.m.v. het gemeentelijk perceel hoek Maasbreesestraat / Baarlosestraat. Dit perceel heeft echter de bestemming wonen. Het perceel is onverhard en, buiten parkeren, al tientallen jaren onbenut.

In 2012 en 2019 wordt deze overeenkomst aangepast. De ontwikkelingen gaan immers niet volgens planning en duren alsmaar voort.

Overeenkomst grondruil met nabetaling 13 april 2005
1^ste aanvullende overeenkomst 12 november 2012
2^de aanvullende overeenkomst 10 oktober 2019

In 2014 worden de parkeerplaatsen getaxeerd op € 49.106,-. In 2017 wordt Arcadis om een nieuwe taxatie verzocht. In de taxatie vermeld Arcadis weer het drempelbedrag van € 200.000,- inzake staatssteun. Tonnaer wordt ingehuurd voor de noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan.

Arcadis taxeert de parkeerplaatsen op de Carleysplaats nu op € 30.000,- en op de hoek Maasbreesestraat / Baarlosestraat op € 39.000,-. Opvallend: het betreft onverhard terrein maar de taxatie gaat uit van een verhard parkeerterrein. De taxatie is dus gebaseerd op de situatie na inrichting van het parkeerterrein door de gemeente Venlo.

Vanwege de nieuwe taxatie is de eerdere de-minimisverklaring achterhaald en dient een nieuwe te worden ondertekend.

Het opportunisme vanuit Berden om links- of rechtsom voordeel te halen bij de gemeente Venlo wordt duidelijk uit een verslag uit 2014. De wijze waarop Berden meerdere rechtspersonen aandraagt waaruit de gemeente Venlo kan kiezen, heeft alle schijn van cherrypicking, waarbij zich ook nog eens de mogelijkheid voor kan doen dat buiten het zicht van de subsidiërende en toezichthoudende partij met belangen en bestuurders wordt geschoven.

Verslag vergadering Bijpraatmoment Centrumplan Blerick d.d. 25 juni 2014:

Binnen vier jaar stijgt de waarde van de 10 parkeerplaatsen dus met bijna € 20.000,-. Uit geen enkel document blijkt dat na 2017 nog een nieuwe taxatie is verricht. Dat is uitermate vreemd en zou gezien de verstreken periode logisch moeten zijn. De provinciale subsidie werd namelijk in 2021, vier jaar na de laatste taxatie door de gemeente Venlo middels beschikking aan Somnus Venlo BV en aan G. Berden doorgezet.

De taxatie uit 2017 maakt deel uit van de berekening aan Somnus Venlo BV. Een nieuwe taxatie zou ongetwijfeld tot een nog hogere waarde hebben geleid. Van een marktconforme waarde is dus geen sprake. Heeft de gemeente Venlo hier onzorgvuldig gehandeld en Somnus Venlo BV daarmee financieel bevoordeeld? Het aantal getaxeerde parkeerplaatsen steeg ook van 10 naar 11 vanwege de grootte van het perceel hoek Maasbreesestraat / Baarlosestraat.



Deze € 74.625 wordt (afgerond naar € 75.000,-) uiteindelijk ook gehanteerd in de 2^de aanvullende overeenkomst op de overeenkomst van grondruil van 13 april 2005, getekend op 10 oktober 2019. Daarbij zijn drie partijen vanuit Berden betrokken: Somnus Venlo BV, Berdenmeubelen BV en een privépersoon, verder genoemd ‘Berden’. Alle drie zijn ‘koper.’

Correspondentie Boels Zanders
In de correspondentie tussen advocaat Boels Zanders en de gemeente Venlo wordt in april en mei 2019, een half jaar voor ondertekening van de 2^de aanvullende overeenkomst, Mosella bv meerdere keren genoemd als initiatiefnemer en beoogd subsidieontvanger van parkeerterrein Gommans, naast een privépersoon genoemd Berden. Mosella bv wordt ook in de discussie over het mogelijk exploiteren van het parkeerterrein en het afsluiten met een slagboom specifiek benoemd.

De Realisatieovereenkomst herontwikkeling Centrumplan Blerick 12 november 2014 heeft de gemeente Venlo echter met Somnus Venlo bv gesloten. Somnus Venlo bv heeft ook als enige de de-minimisverklaringen 2014, 2019 en 2021 ondertekend.

We zagen eerder dat Mosella bv een van de rechtspersonen is uit de ‘Berden’ stal en zich richt op de exploitatie van onroerend goed. Mosella bv was ook opdrachtgever voor de bouw van Residence Belle Vue aan de Pontanusstraat. De omgevingsvergunning voor Residence Belle Vue werd in 2017 door G. Berden namens Mosella bv ingediend. Volgens het kadaster was G. Berden in 2022 deeleigenaar van drie percelen op het parkeerterrein Gommans. Mosella bv komt daar als (deel)eigenaar niet voor.

Zijn tijdens onderhandelingen met de gemeente Venlo percelen van parkeerterrein Gommans onderling verkocht om het doorzetten van de provinciale subsidie niet te hinderen? Dat er onderlinge belangen spelen en bemoeienis plaatsvond is evident.

In een Memo Staatssteun van Boels Zanders van 10 mei 2019, gericht aan de gemeente Venlo,  worden alle afspraken m.b.t. de subsidie nog eens op een rijtje gezet. Alleen Somnus Venlo bv en een ‘natuurlijk persoon’ worden nu nog genoemd.

Opmerkelijk: onder punt 8 stelt advocaat Boels Zanders dat Somnus Venlo bv buiten de overeenkomst met de gemeente Venlo ‘tevens’ andere diensten betreffende parkeren verricht voor de gemeente Venlo, tegen betaling. Welke diensten dit precies zijn, hoeveel de gemeente Venlo daarvoor betaald of op een andere manier vergoed, blijft onbekend. Of deze diensten losstaan van de subsidie blijft ook onduidelijk. Korte tijd later is de verdeling van de subsidie aan Berden alweer gewijzigd, althans, dat is de opzet.

Verslag vergadering Doorleggen provinciale subsidie Centrumplan Blerick d.d. 17 juni 2019:

En het wijzigen gaat nog even door. Vanwege de eerdere grondruil en het getaxeerde bedrag uit 2017, dient rekening te worden gehouden met het de-minimisplafond van € 200.000,-. De subsidie voor Somnus Venlo bv moet omlaag, en de subsidie voor de ‘natuurlijke persoon’ Berden moet omhoog, zelfs ver boven het de-minimisplafond. Men heeft het over een bedrag van € 40.000,-. Er wordt driftig gezocht naar een ’alternatieve’ oplossing. Expliciet wordt gesteld dat beide partijen géén deel uitmaken van ‘dezelfde onderneming/groep.’

Vertrouwelijke e-mail van advocaat Boels Zanders aan gemeente Venlo, Antares en Berden d.d. 5 juli 2019:

Definitieve verdeling
Op 15 april 2021 diende G. Berden bij de gemeente Venlo een subsidieaanvraag in voor € 240.000,-. Deze ging vergezeld van de volgende uitdrukkelijke verklaring:

Een dag later op 16 april 2021 wordt een aparte verklaring inzake uitkering de-minimissteun door Somnus Venlo bv én G. Berden ondertekend, met daarin opgenomen:

Deze definitieve verdeling van de ‘Berden’ subsidie wordt vastgelegd in de ‘Overeenkomst tot gewijzigde uitvoering Realisatieovereenkomst herontwikkeling Centrum Blerick, Locatie Laurentiusplein-Maasbreesestraat en Nadere uitwerking inzet subsidie’ ondertekend op 4 juni 2021. Daarmee is de verdeling definitief. Het doorzetten dient nog te gebeuren middels beschikkingen.

Beschikkingen
Op 1 juli 2021 worden de beschikkingen door de gemeente Venlo aan beide partijen verstuurd. Daarmee wordt de provinciale subsidie formeel doorgezet. G. Berden, deeleigenaar van drie percelen van parkeerterrein Gommans ontvangt € 240.000,- verhoogd met rente vanaf 1 januari 2018. Somnus Venlo bv, deeleigenaar van vier percelen van parkeerterrein Gommans ontvangt € 125.000,- verhoogd met rente vanaf 1 januari 2018. Zes weken later dient het beroep van omwonenden om de bouw nog tegen te houden.

Afwijking
Het parkeerterrein is een voorziening voor openbaar nut. Er is geen sprake van een commerciële exploitatie of economische activiteit. Dat was de opzet om überhaupt de provinciale subsidie te kunnen doorzetten: namelijk compensatie voor onrendabele kosten. In de beschikking van het college van B&W aan G. Berden is deze opzet nu geheel losgelaten. Er is namelijk een afwijkende bijzondere voorwaarde opgenomen. In de voorwaarden voor Somnus Venlo BV is deze niet opgenomen.

G. Berden werd steeds als natuurlijk persoon gekwalificeerd die ‘niet aan het economisch verkeer deelneemt als eenmanszaak en (dus) geen “eenheid (is) die een economische activiteit uitoefent” op een markt.’ Met deze afwijkende voorwaarde kan G. Berden na twee jaar het parkeerterrein commercieel gaan exploiteren en zijn onrendabele investeringen bovenop de ontvangen subsidie gaan terugverdienen. Van openbaar nut, gratis toegankelijk voor eenieder, en geen economische activiteit, is dan geen sprake meer. Van een natuurlijk persoon evenmin. Is dit niet een geval van dubbel vangen? Daarbij kunnen de percelen van G. Berden ook weer worden doorverkocht, al dan niet aan (rechts)personen binnen de Berden-stal. Enig juridische grondslag voor deze afwijking ontbreekt ook.

Somnus Venlo bv
Deeleigenaar van vier percelen van het parkeerterrein Gommans. Enig aandeelhouder van Somnus Venlo bv is de Stichting Administratiekantoor van Aandelen Berden Groep, ingeschreven op Pontanusstraat 30 te Blerick. Deze stichting heeft nog een twintigtal andere ‘Berden’-deelnemingen.

Algemeen directeur van Somnus Venlo BV sinds 1995 is J. Berden, broer van G. Berden. Daarnaast zijn in 2021 twee bestuurders benoemd, beide zonen van J. Berden, J. en P. Berden, die beiden weer (deel)eigenaar van en bestuurder zijn bij meerdere andere ‘Berden’ bv’s’.

G. Berden
Deeleigenaar van drie percelen van het parkeerterrein Gommans, waarvan twee met Somnus Venlo BV en één met de gemeente Venlo. Opmerkelijk: het gedeelde perceel met de gemeente Venlo is slechts 12 m² met koopjaar 2021. G. Berden handelt als privé persoon.

Eigenaren parkeerterrein Gommans – Kadaster augustus 2022
Perceel Venlo M 3243 Maasbreesestraat 15 Grootte 203 m²
Eigenaar Somnus Venlo BV - Aandeel 733/1000
Eigenaar Berden Beheer BV - Aandeel 267/1000
Koopjaar 2010

Perceel Venlo M 8337 Grootte 312 m²
Eigenaar Berden Beheer BV
Koopjaar 2020

Perceel Venlo M 8346 Maasbreesestraat 19 Grootte 2.168 m²
Eigenaar Somnus Venlo BV - Aandeel 733/1000
Eigenaar Berden beheer BV - Aandeel 267/1000

Perceel Venlo M 8454 Maasbreesestraat 11 Grootte 12 m²
Eigenaar Gemeente Venlo - Aandeel ½
Eigenaar G. Berden - Aandeel ½
Koopjaar 2021

Perceel Venlo M 8455 Maasbreesestraat 11 Grootte 263 m²
Eigenaar Somnus Venlo BV - Aandeel 733/1000
Eigenaar G. Berden - Aandeel 267/1000

Perceel Venlo M 8495 Grootte 11 m²
Eigenaar Somnus Venlo BV - Aandeel 733/1000
Eigenaar G. Berden - Aandeel 267/1000

Perceel Venlo M 8497 Grootte 609 m²
Eigenaar Berden Beheer BV

Perceel Venlo M 8636 Grootte 603 m²
Eigenaar Stichting Antares Woonservice

Verdere verleende subsidies
Uit de door de gemeente Venlo verstrekte documenten blijkt dat in 2010 al een subsidie aan Berden is verleend inzake Centrumplan Blerick. Om welk bedrag het gaat is onbekend. Om welke BV het precies gaat is ook onbekend.

Verslag bijpraatmoment Centrumplan Blerick d.d. 8 september 2010:


Gemeente Heerlen
De gemeente Heerlen verstrekte in 2018 een voorschot van € 50.000,- subsidie aan A. Schunck bv. De eindverantwoording vond plaats in 2022. We zagen eerder dat de Stichting Administratiekantoor van aandelen Berden Groep enig eigenaar is van Somnus Venlo bv. Dezelfde stichting is deeleigenaar van A. Schunck bv. Somnus Venlo bv stond t/m midden 2019 ingeschreven op hetzelfde adres in Heerlen als A. Schunck bv, en trad op 9 juli 2019 aan als bestuurder.

Collegebesluit gemeente Heerlen van 23 maart 2018:

Collegevoorstel gemeente Heerlen van 4 december 2017:


RvO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland)
Somnus Venlo BV diende op 11 oktober 2021 een verzoek in bij de RvO inzake Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie. Somnus Venlo BV gebruikte daarvoor het adres in Heerlen dat in dat volgens de KvK juist in 2019 werd gewijzigd naar Laurentiusplein 3 te Blerick. De aanvraag is voor een productie-installatie categorie Zon op het adres Laurentiusstraat 3. De subsidie wordt uitgekeerd in de vorm van een vergoeding per geproduceerde MWh. met een looptijd van 15 jaar. De startdatum is 1 oktober 2022. Maximale subsidie: € 313.921,-. Daarvan uitgaand is dat gemiddeld ruim € 20.000,- per jaar.

Somnus Venlo BV wordt in de beschikking gewezen op het verder ontvangen van overheidssteun:

Ook de volgende Berden gelieerde bv’s vroegen subsidie aan bij de RvO:

Berden-Pot Interieur bv in 2018: € 247.195,-. Gerealiseerd.
Berdenmeubelen bv in 2018: € 175.047,-. Gerealiseerd.
Berden-Pot Beheer bv in Axel in 2021: € 235.319,-. Nog te realiseren.

De Stichting Administratiekantoor van Aandelen Berden Groep heeft ook in deze drie bv’s een aandeel. A. Schunck bv werd per 1 mei 2019 weer bestuurder bij Berden-Pot Beheer bv.

Deel IV
In het volgende artikel gaan we verder waar we eigenlijk waren gebleven: de alsmaar voortdurende wijzigingsverzoeken. Dan kunt u ook lezen hoe een persoonlijk en politiek contact door Berden zakelijk wordt ingezet om de subsidie toch veilig te stellen.

U heeft nog iets tegoed. Een definitief vervolg op Centrumplan Blerick deel I, II en III over hoe jarenlang onderling over provinciale subsidie werd gesteggeld en de ontvanger - de gemeente Venlo - telkens niet aan de voorwaarden kon en hoefde te voldoen. Door eigen schuld of van de andere betrokken partijen: woningstichting Antares en Berden.

Patroon in dit jarenlange verhaal: uitholling van wet- en regelgeving enkel en alleen om betrokkenen - met Berden (privé en zakelijk) voorop - links- of rechtsom honderdduizenden euro’s subsidie te doen toekomen waar normaliter allang geen recht meer op zou zijn geweest. Nu deel IV, feitelijk het vervolg op deel II.

Beej Benders / Jumbo
In 2018 ontstaat onenigheid tussen AH en de franchisenemer op de te slopen locatie. AH haakt uiteindelijk af waardoor verdere vertraging ontstaat. In januari 2019 sijpelt door dat Beej Benders / Jumbo zich er met het blurring-concept horeca wil vestigen. Beej Benders /Jumbo is dan nog aan het Mgr. Nolensplein in Venlo gevestigd. Het concept past echter niet binnen de onherroepelijke omgevingsvergunning. Een tweede omgevingsvergunning werd daarom met toepassing van de kruimelgevallenregeling verleend. Een uitspraak van de Raad van State doorkruiste deze. De kruimelgevallenregeling mocht niet worden toegepast voor nieuwbouw buiten een bestaande rooilijn. Het doorzetten ervan zou onrechtmatig zijn. Een inmiddels opgestarte planologische procedure diende nu eerst te worden doorlopen.

Projectverlenging
Op 16 oktober 2019 volgt het tweede (feitelijk derde) formele verzoek voor verlenging van het project. De schuld daarvoor wordt door de gemeente Venlo bij Somnus Venlo bv gelegd. Een nieuwe definitieve datum wordt echter niet genoemd. Dat de eerdere (feitelijk tweede) verlenging eenmalig was (gezien het subsidiekader) is de gemeente Venlo meerdere malen meegedeeld.

Een ambtenaar van de provincie Limburg liet in een interne e-mail d.d. 30 oktober 2019 een overzicht rondgaan:

De provincie verzoekt als aanvulling om een bevestiging van de gemeente Venlo voor het in behandeling nemen van de aanvraag omgevingsvergunning vóór 1 februari 2020. Het project rammelt aan alle kanten: niet alleen qua planning, maar ook qua begroting. Het dossier ligt dan inmiddels op het bordje van gedeputeerde nummer vier Andy Dritty (gedeputeerde op persoonlijke titel), portefeuillehouder Stedelijke Ontwikkeling, Wonen en Leefomgeving.

Eind 2019 wordt hij voor een keuze gesteld met een waarschuwing van zijn ambtenaren. Men is bang voor ‘bestuurlijke reuring’ en buigt mee, maar koppelt daar een uitdrukkelijke en laatste voorwaarde aan, of men zet er nu een punt achter.

RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 16 december 2019:

De provincie verzoekt de gemeente Venlo om nadere informatie betreffende de termijnverlenging en ontvangt via advocaat Boels Zanders antwoord namens beide betrokken en te subsidiëren partijen. De toezegging die Boels Zanders doet is echter niet relevant. Immers gaan Berden en Antares niet over het tijdig verlenen van de vergunning, maar de gemeente Venlo.

E-mail Boels Zanders aan gemeente Venlo d.d. 5 december 2019:

Er blijken echter nog steeds haken en ogen te zijn, want wie heeft na zo lange tijd nog overzicht over alle informatie en of de publieke middelen nog wel zorgvuldig of überhaupt nog mogen worden besteed?

Interne ambtelijke e-mail provincie Limburg d.d. 31 januari 2020:

Als reactie op bovenstaande e-mail volgt een beschuldigende vinger richting de 3 Venlose partijen waarvan de verantwoordelijk gedeputeerde doordrongen moet worden.

Interne ambtelijke e-mail provincie Limburg d.d. 3 februari 2020:


Het gehele dossier door is er sprake van herhaling. Verplichtingen worden niet nagekomen en gestelde termijnen worden telkens niet gehaald. Vervolgens gaat de provincie door de knieën. Er is een continue stroom van communicatie en overleg. Het aantal ambtelijke uren én de kosten die aan het dossier worden gespendeerd – zowel gemeentelijk, provinciaal als door advocaat Boels Zanders – moeten schrikbarend hoog zijn. Begin 2020 bemoeit gedeputeerde Ger Koopmans zich met het dossier en wenst ‘uitdrukkelijk’ nogmaals een verlenging.

RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 10 februari 2020:

In het advies worden 4 strikte voorwaarden benoemd, waaronder dat de gemeente Venlo voor 30 april 2020 een omgevingsvergunning moet hebben verleend en uiterlijk 30 oktober 2020 wordt begonnen met de bouw. De sloopwerkzaamheden zouden dan al hebben moeten plaatsvinden. Een week later wordt geadviseerd in te stemmen met aanvullende verplichtingen.

Nota RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 17 februari 2020:

Het GS-besluit gaat 6 maart de deur uit. Volgens de Beleidsregels Subsidies kan geen tweede (feitelijk derde) verlenging worden verleend. GS draagt echter ‘bijzondere omstandigheden‘ aan zonder juridische grondslag. Het verzoek tot subsidievaststelling (verplicht na afronding van alle werkzaamheden) dient nu voor 1 maart 2024 te worden ingediend. Als toevoeging in het GS-besluit wordt opgenomen:

 
De omgevingsvergunning wordt door de gemeente Venlo op 17 april 2020 verleend, op tijd voor de door de provincie gestelde deadline. Bij de gemeente Venlo vallen echter meerdere bezwaren in de brievenbus. In een toelichting die de gemeente Venlo naar de provincie stuurt wordt aangegeven dat wanneer er in 2020 vanwege bezwaar- en beroepsprocedures geen onherroepelijke bouwvergunning ligt, Somnus Venlo bv op eigen risico kan starten met de bouw. Somnus Venlo bv had dit eerder zelf aangedragen bij de gemeente Venlo. Uiteindelijk komt ook daar niets van terecht.

Brief provincie Limburg aan de gemeente Venlo d.d. 14 april 2020:

De bedelbrief aan Ger Koopmans
Op 29 mei 2020 wordt er vanuit familiebedrijf Berden een brief naar de provincie Limburg t.a.v. gedeputeerde Ger Koopmans (CDA) gestuurd. De brief is niet gericht aan het college van GS. De brief komt op 3 juni 2020 binnen bij het cluster Subsidies. Ondertekenaar van de brief is Jan Berden sr., broer van de andere subsidieontvanger Gerard Berden. Na tientallen jaren directeur te zijn geweest is hij sinds 2015 commissaris bij het familiebedrijf. Jan sr. is met beide zonen ook bestuurder / directeur van Somnus Venlo bv. Enig aandeelhouder daarvan is de Stichting Administratiekantoor van Aandelen Berden Groep. Jan sr. trok zich in 2019 terug uit enkele andere bv’s van het familiebedrijf.

In de brief verwijst Jan Berden sr. naar het akkoord gaan van GS met de nieuwe einddatum van 1 september 2023 en de daarin opgenomen 4 voorwaarden. Mocht 1 voorwaarde niet worden gehaald of worden voldaan zou de subsidie (lager) worden vastgesteld. Enkel voorwaarde 1 is nagekomen door het afgeven van de omgevingsvergunning door de gemeente Venlo.

Vervolgens wijst hij op mogelijk verdere vertraging vanwege bezwaar- en beroepsprocedures en verzoekt Ger Koopmans om alleen nog de einddatum van 1 september 2023 aan te houden. Men gaat namelijk i.p.v. twee fases nu in één fase bouwen. Over het eerder zelf aangedragen op eigen risico starten met sloopwerkzaamheden geen woord meer. Voorwaarden 2 t/m 4 ziet Jan Berden sr. graag van tafel mocht niet aan deze kunnen worden voldaan.

De inmenging van Ger Koopmans in februari (‘uitdrukkelijke wens’) en de brief aan hem in mei duiden erop dat Ger Koopmans eerder werd ingelicht en er mogelijk persoonlijk contact is geweest met Berden. Dat de brief niet is gericht aan het college van GS maar enkel aan Ger Koopmans is opmerkelijk: Berden is namelijk geen partij m.b.t. de provincie. Subsidieontvanger is Venlo. Verplichtingen en communicatie dienen via de gemeente te verlopen.

De brief van Berden aan Ger Koopmans wordt pas anderhalve week later in een ambtelijke e-mail aan portefeuillehouder Andy Dritty meegedeeld. Daarin wordt nogmaals gewezen op de toezegging van Berden dat ongeacht ingediende bezwaren er op eigen risico zou worden begonnen.

Interne ambtelijke e-mail aan gedeputeerde Andy Dritty d.d. 9 juni 2020:

Een tweede ambtenaar is kritisch over deze manier van benaderen en wijst richting de gemeente Venlo:

Een week later volgt ambtelijk advies aan gedeputeerde Andy Dritty. De voorwaarden dienen te worden gehandhaafd en men zou niet moeten ingaan op het verzoek van Berden. De eerstvolgende deadline is 30 oktober, start van de bouw. Nadrukkelijk volgt ook een waarschuwing.

Nota RO Andy Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 15 juni 2020:

Andy Dritty gaat akkoord met het strikt handhaven van de voorwaarden. Ger Koopmans wordt geïnformeerd. Berden wordt verwezen naar de gemeente Venlo. Na een brief van en overleg met de gemeente Venlo liggen de zaken in augustus alweer geheel anders. De provincie Limburg heeft inmiddels ook kennis genomen van 4 ingediende bezwaren. Deze werden vanuit de gemeente Venlo doorgestuurd naar de provincie. Na bestudering sluit de provincie niet uit dat er een reële kans is op verdere vertraging.

Nota RO Andry Dritty Wonen en Kwaliteit d.d. 24 augustus 2020:

Op 10 november 2020 volgt bestuurlijk overleg tussen de provincie, de gemeente Venlo én Berden, specifiek over de subsidie. Buiten gedeputeerde Andy Dritty is voor de gemeente Venlo wethouder Erwin Boom (PvdA) aanwezig, beiden vergezeld van ambtenaren. Berden is vertegenwoordigd met twee personen. Uitkomst van dat overleg zal uiteindelijk leiden tot besluitvorming over het wel of niet voortzetten van het subsidietraject.

Uitkomst: er komt een nieuwe planning die op 4 januari 2021 in een brief van Venlo aan de provincie wordt voorgelegd. De provincie bevestigd de nieuwe afspraken op 28 januari 2021. Twee eerdere verplichtingen vervallen, ondanks eerder negatief advies. Men heeft het inmiddels ook over mijlpalen. Enkele van deze worden uiteindelijk ook niet gehaald.

Schutters en broederschap
Jan Berden sr. en Ger Koopmans zijn geen onbekenden van elkaar. Ger Koopmans was van 2013 t/m 2022 president van de Oud-Limburgse Schuttersfederatie (OLS), een nevenfunctie die hij bij zijn aantreden als gedeputeerde in 2014 per se wilde behouden, ondanks forse kritiek vanuit een deel van de Staten. Een andere nevenfunctie die hij behield was die bij J. en T. Tussenholding (Terraq B.V.).

Jan Berden sr. was destijds al beschermheer van schutterij St. Antonius & St. Petrus te Baarlo en voorzitter van de Stichting Vrienden van het Schutterswezen in Belgisch en Nederlands Limburg. Deze stichting heeft tot doel vrienden en fondsen buiten het schutters- en gildewezen te werven. Familiebedrijf Berden is weer een van de hoofdsponsors van schutterij St. Antonius & St. Petrus.

Begin 2015 werd Jan Berden sr. door Ger Koopmans - president van de OLS en Grootmeester van de Soevereine Orde van de Rode Leeuw van Limburg en de Heilige Sebastianus - tot schutbroeder geslagen. Dit gebeurde in de Heilige Petrus kerk te Baarlo, woonplaats van Jan Berden sr.

Zoals bekend stapte Ger Koopmans met CDA-collega Hubert Mackus vanwege de IKL-affaire op 26 maart 2021 op. In de nasleep volgde Andy Dritty met het resterende college van GS. Na publicatie van het (onvolledige) onderzoeksrapport op 5 oktober 2021 - waarin Ger Koopmans en Hubert Mackus werden vrijgepleit van belangenverstrengeling - liet Jan Berden sr. in een reactie op LinkedIn aan Ger Koopmans weten dat hij ‘…niet anders (had) verwacht.’

Partijsponsoring
Gezien de e-mails die tijdens de daarna gehouden parlementaire enquête naar Ger Koopmans inzake CDA-sponsoring opdoken, zou familiebedrijf Berden misschien eens openheid van zaken kunnen geven over of, wanneer en hoeveel er gesponsord is richting het CDA en de VVD, zowel lokaal, provinciaal, landelijk, als privé en zakelijk vanuit de vele bv’s. Zeker gezien de persoonlijke relatie met Ger Koopmans en het feit dat Jan Berden jr. - financieel directeur bij Berden Mode en Wonen - sinds 2009 penningmeester is van de stichting Vrienden van de VVD Venlo.

Gouverneur Emile Roemer pleitte na voorstel van SP-fractievoorzitter Marc van Caldenberg in 2022 voor meer openheid over giften van bedrijven en particulieren aan politieke partijen. Hij liet het opnemen in het werkplan bestuurlijke integriteit. Marc van Caldenberg werd in 2023 zelf gedeputeerde. Over meer openheid over giften werd niets meer vernomen, ook niet als het gaat om verstrengeling van persoonlijke en zakelijke relaties bij projecten waar subsidies van de provincie een rol spelen.

Subsidieverdeling
Zoals u al in deel III kon lezen werd na veel onderlinge discussie de provinciale subsidie van € 729.752,- uiteindelijk in 2021 definitief verdeeld. De ene helft in twee delen naar Berden en de andere helft in twee delen naar woningstichting Antares en de gemeente Venlo.

Subsidiebeschikking college van B&W aan Somnus Venlo BV d.d. 29 juni 2021:

Subsidiebeschikking college van B&W Venlo aan G. Berden d.d. 29 juni 2021:

Antares
Op 3 augustus 2021 stuurt de gemeente Venlo een nieuw wijzigingsverzoek naar de provincie op verzoek van woningstichting Antares. Ditmaal gaat het om de 25 te bouwen sociale huurappartementen. Het verzoek houdt in dat maar 10 woningen voor de sociale huur worden gebouwd en 15 voor het middensegment. Deze laatste worden echter niet aangemerkt als een Dienst van Algemeen en Economisch Belang (DAEB) en vallen daarom niet onder de subsidie. Het verzoek is om de beschikking en de resultaatverplichtingen aan te passen. De provincie gaat er onder bezwaren op 12 oktober 2021 mee akkoord. De volledige subsidie werd echter al een maand voor het wijzigingsverzoek door de gemeente Venlo beschikt 100% (verhoogd met rente) uitbetaald.

Brief gemeente Venlo aan Antares d.d. 1 juli 2021:

Subsidieverantwoording en -vaststelling
De bouwwerkzaamheden en de herinrichting van de openbare ruimte werden in februari/maart 2024 afgerond. Beej Benders / Jumbo verhuisde naar Blerick en liet na 8 jaar en aankoop van gemeentelijk vastgoed een leegte achter aan het Mgr. Nolensplein die tot op heden voortduurt. In maart 2026 bracht voormalig wethouder en huidig gedeputeerde Stephan Satijn (VVD) een werkbezoek en prees het familiebedrijf.

De in 2014 verstrekte subsidie had oorspronkelijk een looptijd tot 1 juli 2016, werd in eerste instantie verlengd tot 31 december 2017, als tweede tot 31 december 2019, als derde tot 1 september 2023, en als vierde tot 1 maart 2024. De aanvraag voor vaststelling van de subsidie had met verantwoording voor 1 juli 2018 moeten worden ingediend. Die termijn werd uiteindelijk gewijzigd naar 1 september 2024, werd ook niet gehaald en moest worden verlengd tot 1 januari 2025. De subsidievaststelling volgde op 27 oktober 2025, ruim 11 jaar na de aanvraag die met terugwerkende kracht tot 2005 werd verleend.

De provincie beschikte het gehele oorspronkelijke bedrag van € 729.752,-. In 2014 werd al een voorschot van 90% à  € 656.776,80 overgemaakt naar de gemeente Venlo. Het restantbedrag van € 72.975,20 werd na vaststelling betaald.

Brief verantwoording gemeente Venlo d.d. 7 oktober 2024:

Zitting 2021
Gaan we even terug naar wat de aanleiding was van deze reeks artikelen: op 12 augustus 2021 vond de zitting bij de rechtbank Limburg plaats om de bouw in een spoedprocedure tegen te houden. Daarover werd een dag later door De Limburger bericht. Directeur Gerard Berden deed tijdens die zitting een beroep op de rechter om de bouw niet te blokkeren. Als motivering werd door hem o.a. aangedragen dat de provinciale subsidie - die al voor 90% in 2014 aan de gemeente Venlo was verstrekt - zou worden ingetrokken als de bouw niet voor 30 september 2021 zou starten. Twee maanden voor de zitting ontvingen hij en Somnus Venlo bv al de beschikking van de gemeente Venlo met 100% uitbetaling.

Conclusie
VT kan gezien voorgaande enkel concluderen dat de gehele gang van zaken alleen maar meer vragen oproept en nader onderzoek naar de diverse subsidiestromen, gronddeals, financiële diensten en verplichtingen, noodzakelijk is. In dossier Centrumplan Blerick zijn daarvoor meer dan voldoende aanwijzingen, zeker gezien het cluster van bv’s.

Aangezien de gemeente Venlo een boete kon krijgen mocht Somnus Venlo bv ondanks het ondertekenen van de-minimisverklaringen cumulatief teveel staatssteun hebben ontvangen, is de vraag of de gemeente Venlo dat wel heeft gecontroleerd of dat Somnus Venlo bv en/of andere (rechts)personen die onder dezelfde Berden-groep vallen, dat uit eigen beweging hebben gemeld.

Toezichthouder en eindverantwoordelijke in deze is echter subsidieverstrekker provincie Limburg. Keer op keer blijkt deze op bestuurlijk niveau geen verantwoording te nemen voor het toepassen van sancties. Er wordt vooral ‘meegedacht’ en ‘meebewogen’ om geen bestuurlijke problemen te veroorzaken, en bepaalde ondernemers die telkens in dossiers terugkeren gewillig te zijn. Ondernemers die het financieel wellicht ook nog niet eens nodig hebben.

Die opstelling is feitelijk een uitholling van het eigen gezag en duidt op rechtsongelijkheid. In Limburg juist de oorzaak van falend bestuur, verkwisting van publieke middelen, en een open deur voor gekonkel en een handjeklap bestuurscultuur.

Heeft u opmerkingen, correcties of aanvullingen? VT hoort het graag, het liefst onderbouwd met documenten.